Procesowe i materialnoprawne skutki wytoczenia powództwa

Wniesienie pozwu jest czynnością procesową właściwą dla powoda. Jest wyrazem jego woli dochodzenia na drodze sądowej swoich praw lub praw innego podmiotu uprawnionego. Stąd też skutki wytoczenia powództwa można rozpatrywać na płaszczyźnie procesowej i materialno prawnej.

Skutki procesowe powództwa:

1) Utrwalenie właściwości sądu perpetuatio fori (art. 15 kpc) oznacza to, że sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu będzie właściwy do końca postępowania, nawet jeśli podstawy tej właściwości zmienią się w toku sprawy. Ma to zastosowanie do właściwości rzeczowej oraz miejscowej każdego rodzaju.

 

2) Utrwalenie jurysdykcji sądów polskich perpetuatio iurisdictionis – oznacza to, że jurysdykcja krajowa, która istniała w chwili wniesienia pozwu trwa nadal.

 

Wniesienie pozwu rozpoczyna postępowanie, stanowi siłę napędową dla działań sądu, ponadto zobowiązuje sąd do podjęcia wszelkich czynności i działań, które nadadzą sprawie bieg. W momencie złożenia pozwu, poddawany jest on badaniu przez przewodniczącego pod kontem zgodności z warunkami formalnymi wynikającymi z przepisów procedury cywilnej, jak również czy został należycie opłacony. W sytuacji gdy przewodniczący stwierdzi braki formalne lub brak opłaty, wówczas wzywa powoda, poprzez wydanie zarządzenia do poprawienia, uzupełnienia braków czy w niesienia opłaty w terminie tygodniowym. W sytuacji, gdy osoba mieszka za granicą lub ma tam siedzibę wyznacza się termin nie krótszy niż miesiąc. Jeżeli osoba wnosząca pozew nie uczyni zadość zaleceniom wskazanym w zarządzeniu, przewodniczący wydaje ponowne zarządzenie o zwrocie pozwu. Na tym etapie do właściwości sądu należy również sprawdzenie istnienia przesłanek procesowych np. drogi sądowej.

Skutki materialnoprawne wytoczenia powództwa:

1) Wniesienie pozwu powoduje przerwanie biegu przedawnienia roszczenia art. 123 kc

2) Przerwanie biegu zasiedzenia art. 175 kc

3) Przerwanie biegu terminów materialno prawnych np. 64 kro

4) Ustanie zakazu anatocyzmu art. 482 kc

5) Roszczenia lub uprawnienia ściśle osobiste mogą przejść na następców prawnych uprawnionego art. 445 kc, art. 940

Wszystkie wymienione skutki są skuteczne i utrzymane w mocy, tylko wtedy gdy wniesienie pozwu zostało dokonane w sposób ważny i skuteczny. Takiemu twierdzeniu daje wyraz art. 130 § 2 kpc. Zgodnie z którym pismo procesowe zwrócone nie wywołuje żadnych skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Ta sama konstrukcja ma miejsce w sytuacji cofnięcia pozwu jak również w razie umorzenia postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron.

Niektóre skutki materialnoprawne i procesowe prawo łączy z momentem doręczenia pozwu pozwanemu. Będzie to jednak tematem rozważania w osobnym artykule.

Agata Jakieła

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>

Nasze porady są ubezpieczone