Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Często w mediach spotykamy się z nazwą jednostki „Prokuratoria Generalna”. Jest ona bardzo ważna z punktu widzenia prawa procesowego. Jest to jednostka, która stoi na straży ochrony interesu prawnego Skarbu Państwa. Czym jest i jaka jest jej struktura?

Co to jest Prokuratoria Generalna?

Prokuratoria Generalna jest państwową jednostką organizacyjną, która została powołana w celu zapewnienia ochrony prawnej praw i interesów Skarbu Państwa. Z punktu widzenia prawa bardzo ważna jest jej rola w prawie procesowym. Do jej zadań należy bowiem zastępstwo procesowe Skarbu Państwa. Zadania zakreślone zostały przez ustawę z 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. I tak do zadań Prokuratorii Generalnej należy:

- wyłączne zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym,

- zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed sądami powszechnymi, wojskowymi i polubownymi,

- zastępstwo Rzeczypospolitej Polskiej przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi w stosunkach międzynarodowych.

Zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną dotyczy spraw, w których Skarb Państwa jest lub powinien być stroną powodową albo pozwaną, albo też uczestnikiem postępowania przed sądem, trybunałem lub innym organem orzekającym. Jednakże Prokuratoria Generalna nie wykonuje zastępstwa procesowego:

- państwowych osób prawnych,

- Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.

Przepisy wprowadzają zasadę, że zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną jest obowiązkowe do zakończenia sprawy w określonych rodzajach spraw:

1. W sprawach rozpoznawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy.

2. W sprawach:

a) o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,

b) o stwierdzenie zasiedzenia

- jeżeli wartość przedmiotu sprawy przewyższa kwotę 1 000 000 zł.; w sprawach tych obowiązkowe zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną nie ustaje pomimo obniżenia się w toku sprawy wartości przedmiotu    sprawy do kwoty 1.000.000 zł lub poniżej.

3. W sprawach rozpoznawanych przez sądy polubowne, niezależnie od tego, czy miejsce postępowania przed tym sądem znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też poza jej granicami lub nie jest oznaczone.

Jednakże Prokuratoria Generalna, za zgodą lub na wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa, może przekazać temu podmiotowi do prowadzenia sprawę lub grupę spraw, z wyjątkiem spraw, w których występuje istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Ponadto, Rada Ministrów może wyznaczyć Prokuratorię Generalną do reprezentowania Rady Ministrów lub ministrów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Czynności zastępstwa procesowego przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi wykonują wyłącznie radcowie Prokuratorii Generalnej. Czynności zastępstwa procesowego mogą wykonywać również Prezes i wiceprezesi Prokuratorii Generalnej.

Prokuratoria zajmuje się także wydawaniem opinii prawnych i opiniowaniem projektów aktów normatywnych dotyczących praw lub interesów Skarbu Państwa, a także regulujących postępowania przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi.

Organizacja Prokuratorii Generalnej

Pracami Prokuratorii Generalnej kieruje Prezes Prokuratorii Generalnej. Prezes Prokuratorii Generalnej ponadto: reprezentuje Prokuratorię Generalną, kieruje Głównym Urzędem Prokuratorii Generalnej, jest przełożonym wszystkich radców i innych pracowników Prokuratorii Generalnej. Powoływany jest on przez Prezesa Rady Ministrów. Prezesowi pomagają wiceprezesi Prokuratorii Generalnej i dyrektorzy oddziałów.

Nadzór

Nadzór nad Prokuratorią Generalną sprawuje Minister Skarbu Państwa. Minister ten składa także corocznie Sejmowi, w terminie do dnia 31 marca, sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej w poprzednim roku kalendarzowym.

Marta Nowocień

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>

Nasze porady są ubezpieczone