Przesłanki rozwodowe

Rozwód można orzec jedynie kiedy stwierdza się istnienie tzw. przesłanek pozytywnych – a więc okoliczności wymaganych dla orzeczenia rozwodu przy jednoczesnym braku istnienia tzw. przesłanek negatywnych – a więc okoliczności uniemożliwiających orzeczenie rozwodu. Ponadto, instytucja rozwodu została wzmocniona dodatkowymi aspektami, tj. powierzenie wyłącznie sądom oceny przesłanek rozwodowych czy przyznanie legitymacji do wszczęcia postępowania rozwodowego jedynie samym małżonkom.

1. Podstawa prawna1

Artykuł 56 § 1 KRO stanowi, iż jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Warto nadmienić, iż zasadniczą różnicą między rozwodem a separacją jest rozkład pożycia – w przypadku rozwodu musi on być zupełny i trwały, zaś w przypadku separacji – zupełny (art. 56 w zw. Z art. 611 KRO).

2. Powództwo

Sąd Okręgowy w trybie nieprocesowym w postępowaniu odrębnym rozpoznaje sprawy o rozwód. Zgodnie z art. 3982§ 2 , nie ma możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Co więcej, jeżeli po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód jedna ze stron zawarła nowy związek małżeński – niedopuszczalna jest także skarga o wznowienie postępowania. Nie jest też dopuszczalne wszczęcie sprawy o rozwód po śmierci jednego z małżonków.

3. Przesłanka pozytywna – trwały i zupełny rozkład pożycia

Rozkład pożycia małżeńskiego jest zupełny jeśli między małżonkami ustały trzy więzi: emocjonalna (wzajemne uczucia miłości i przywiązania), fizyczna (pożycie seksualne) oraz gospodarcza (wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego.
Ustawodawca uznał, że system klauzuli rozkładu pożycia najlepiej odda zamiar stworzenia dogodnych warunków prawnych, które pozwolą na rozwiązanie małżeństwa w sytuacji, gdy dany związek nie funkcjonuje już prawidłowo, a nie istnieją inne, istotne względy, które uniemożliwałby rozwiązanie małżeństwa przez rozwód (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Olejniczak A.,Komentarz do art.56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.)
Powyższa przesłanka stanowi przesłankę materialnoprawną.

4. Przesłanki negatywne
Istnienie ich wyklucza możliwość orzeczenia rozwodu. Przesłanki materialnoprawne zostały wymienione enumeratywnie w art. 56 §2 i §3 KRO i są następujące:
Dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków – jeśli na skutek orzeczenia rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, rozwód jest niedopuszczalny.
Zasady współżycia społecznego – orzeczenie rozwodu nie może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (np. gdy jedno z małżonków chce opuścić swojego ciężko chorego współmałżonka).
Przesłanka wskazana w §3 ww artykułu – rozwód nie może zostać orzeczony jeśli domaga się go małżonek wyłącznie winny rozpadu pożycia małżeńskiego, chyba że drugi z małżonków wyrazi zgodę na rozwód lub odmowa wyrażenia zgody byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego

Reasumując, Jeśli istnieje przesłanka pozytywna wskazana w art. 56 §1 KRO oraz nie występuje żadna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 56 §2 i §3 KRO, sąd może orzec rozwód.

Agata Michalewicz

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>

Nasze porady są ubezpieczone