Zasada związania sądu żądaniem powoda

Zgodnie z art. 321 kodeksu postępowania cywilnego sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. 

Z treści art. 321 kpc. wynika jedna z podstawowych zasad postępowania cywilnego, zgodnie, z którą sąd jest związany w procesie żądaniami stron (jakie ostatecznie były przedstawiane przed zamknięciem rozprawy).

Przywołując między innymi wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 17 lipca 2013r. (sygn. akt I Ca 221/2013) należy stwierdzić, iż granice żądania procesowego strony powodowej w rozumieniu art. 321 kpc. określa:

1) Wysokość dochodzonych roszczeń - co oznacza, że sąd rozpoznając konkretną sprawę nie może uwzględnić roszczenia w większej wysokości niż żądał powód (zasądzić ponad żądanie).

2) Zakres dochodzonych roszczeń – co  oznacza, że sąd rozstrzygając nie może wyrokować co do rzeczy, która nie była przedmiotem żądania (zasądzić coś innego niż strona żądała).

W związku z powyższym, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego (wszystkich okoliczności konkretnej sprawy) wynika, że stronie powodowej przysługuje roszczenie w większym wymiarze bądź roszczenie dodatkowe – sąd nie może wyrokować co do tych roszczeń.

W literaturze przedmiotu podnosi się dosyć powszechnie, iż sąd przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy nie jest jednak związany dosłownym sformułowaniem żądania powoda. Oznacza to, iż sąd w wydanym orzeczeniu może zmodyfikować stylizację żądania przedstawionego przez powoda. W tym kontekście warto przytoczyć, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 maja 2013 r. (sygn. I CSK 555/2012) stanął na stanowisku zgodnie, z którymzwiązanie granicami żądania nie oznacza, że sąd związany jest w sposób bezwzględny samym sformułowaniem zgłoszonego żądania. Jeżeli treść żądania sformułowana jest błędnie, niewyraźnie lub nieprecyzyjnie, sąd może, a nawet powinien odpowiednio je zmodyfikować (niedopuszczalna jest zmiana prowadząca do zmiany charakteru żądania). W przedstawianym przypadku chodzi więc wyłącznie o nadanie przedstawionemu w treści pozwu żądaniu powoda poprawnej formy. Oznacza to, że rolą sądu jest dbanie o precyzyjne określenie żądania, od tego bowiem zależy zachowanie jednolitości między przedmiotem postępowania a przedmiotem rozstrzygnięcia. 

Grzegorz Czaja
Nasze porady są ubezpieczone