Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie art. 37 Prawa budowlanego.

Zgodnie z zapisami art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane ( Dz.U. 2010, Nr 243, poz. 1623 ), decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.

Zgodnie z ust. 2 powołanego powyżej przepisu ustawy Prawo budowlane, rozpoczęcie albo wznowienie robót budowlanych w przypadku wygaśnięcia decyzji w związku z brakiem rozpoczęcia budowy przed upływem 3 lat od wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub przerwania budowy na czas dłuższy niż 3 lata, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę ( wydanej przez organ architektoniczno – budowlany - starosta ), lub decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych ( wydanej przez organ nadzoru budowlanego – powiatowy inspektor nadzoru budowlanego ) – por. wyrok NSA, II OW 84/10 z dnia 27.01.2011 r.

Przesłanki wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 powołanej powyżej ustawy  Prawo budowlane, decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa z mocy prawa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Upływ wskazanego powyżej terminu powoduje tym samym przedawnienie możliwości skorzystania z określonego w ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. Decyzja wydana w trybie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, potwierdza zatem zaistnienie skutków prawnych objętych treścią wskazanego przepisu, natomiast skutki te, w postaci utraty mocy obowiązującej pozwolenia na budowę następują z upływem czasu określonego w ustawie, tj; 3 lat, niezależnie od woli organu orzekającego czy też strony postępowania, a okres ten jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu – por. wyrok WSA w Warszawie, VII SA/Wa 2219/07 z dnia 27.03.2008 r.

Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa w przypadku, gdy bez jakichkolwiek wątpliwości można stwierdzić, że budowa objęta pozwoleniem na budowę nie została rozpoczęta w ciągu 3 lat od jej ostateczności lub przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Czasu tego nie można domniemywać – por. wyrok NSA, II OSK 457/06 z dnia 08.03.2007 r.

Nie ma przy tym znaczenia czy brak rozpoczęcia budowy w ustawowym, 3 – letnim terminie był przez inwestora zawiniony, czy też nie zawiniony, przyczyny upływu terminu z art. 37 Prawa budowlanego nie mają znaczenia dla organu wydającego decyzję o wygaśnięciu pozwolenia na budowę – por. wyrok WSA w Białymstoku, II SA/BK 13/09 z dnia 12.05.2009 r.

Dowody potwierdzające wystąpienie przesłanek z art. 37 ust. 1  Prawa budowlanego.

Decyzja stwierdzająca wygaśniecie pozwolenia na budowę jest decyzją deklaratoryjną co powoduje, konieczność ustaleń przez organ wydający niniejszą decyzję, opartych na materiale dowodowym nie budzącym żadnych wątpliwości - por. wyrok WSA w Olsztynie, SA/OI 800/08 z dnia 25.11.2008 r.

Podstawowym dokumentem potwierdzającym przebieg robót budowlanych jest dziennik budowy. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest on tym samym pierwszym dokumentem podlegającym ocenie organu wydającego decyzję w przedmiotowej sprawie. W toku procesu budowlanego wszystkie działania związane z procesem inwestycyjnym powinny znaleźć odzwierciedlenie w postaci wpisu dokonanego w dzienniku budowy, gdzie każdy wpis powinien wskazywać czynności oraz daty ich dokonania, co pozwala potraktować dziennik budowy jako podstawowy i zasadniczy dowód w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę – por. wyrok WSA w Łodzi, II SA/ Łd 265/10 z dnia 21.05.2010 r.

Dziennik budowy, zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez właściwy organ. Status ten powoduje uznanie dziennika budowy za stosunkowo silny środek dowodowy, z uwagi na związane z dokumentami urzędowymi domniemanie prawdziwości zawartych w nich treści – por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, II SA/Go 653/10 z dnia 12.01.2011 r.

Skutki prowadzenia budowy po upływie czasu określonego w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego.

Rozpoczęcie robót budowlanych po upływie 3 – letniego terminu od wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub po upływie 3 -  letniej przerwy jest zatem wykonywaniem przez inwestora samowoli budowlanej, a sam inwestor traktowany jest jako podmiot który prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę – por. wyrok WSA w Opolu, II SA/Op 425/09 z dnia 09.03.2010 r.

Termin 3 – letni na rozpoczęcie budowy lub jej przerwanie został wprowadzony ustawą z dnia 26 czerwca 2008 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. 2008, Nr 145, poz. 914 ), wcześniej obowiązywał termin 2 – letni. Ustawa ta weszła w życie 23 sierpnia 2008 r., ale zgodnie z art. 2 do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się 3 – letni termin wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Grażyna Pielecka

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>