Krajowy Rejestr Sądowy

Krajowy Rejestr Sądowy (KRS), utworzony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r., działający od 1 stycznia 2001r. wprowadził wiele zmian do postępowania rejestrowego. Do tej pory system rejestracji podmiotów był rozproszony; rejestry funkcjonowały w oparciu o różnorakie procedury rejestracyjne, inne były także skutki wpisów w poszczególnych rejestrach. Podstawowym założeniem ustawy o KRS było utworzenie jednego rejestru centralnego, jednakże poza KRS usytuowanych jest nadal wiele wykazów i rejestrów, m.in. rejestr zastawów, rejestr dzienników i czasopism, rejestr partii politycznych, rejestr funduszy emerytalnych czy też rejestr funduszy inwestycyjnych, a także, pomimo pierwotnych założeń, rejestracji przedsiębiorców – osób fizycznych, w tym wspólników spółek cywilnych w ramach wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Struktura Krajowego Rejestru Sądowego.

Krajowy Rejestr Sądowy składa się z trzech typów rejestrów:

1) rejestru przedsiębiorców,

wpisowi do tego rejestru, zgodnie z art. 36 ustawy, podlegają następujące podmioty: spółki jawne, europejskie zgrupowania interesów gospodarczych, spółki partnerskie, spółki komandytowe, spółki komandytowo-akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, spółki europejskie, spółdzielnie, spółdzielnie europejskich, przedsiębiorstwa państwowe, instytuty badawcze, przedsiębiorcy określeni w przepisach o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, towarzystwa reasekuracji wzajemnej, inne osoby prawne, jeżeli wykonują działalność gospodarczą i podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru, oddziały przedsiębiorców zagranicznych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń, główne oddziały zagranicznych zakładów reasekuracji. instytucje gospodarki budżetowej.

2) rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej,

zgodnie z art. 49 ustawy o KRS obowiązkowi wpisu do tego rejestru podlegają „stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, fundacje oraz publiczne zakłady opieki zdrowotnej”; są to podmioty, które ze swej istoty nie są przedsiębiorcami, ich celem nie jest działalność gospodarcza. Jednakże podmiot wpisany do tego rejestru, który podejmuje działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców, z wyjątkiem samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej i kolumny transportu sanitarnego (art. 50), co w konsekwencji oznacza, że podmiot ten będzie wpisany w dwóch rejestrach, przy czym nie nadaje mu się kolejnego numeru KRS, ale występuje on w obu rejestrach pod tym samym numerem.

3)rejestru dłużników niewypłacalnych.

wpisy do tego rejestru są dokonywane z urzędu lub na wniosek; z urzędu wpisuje się:

- osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, jeżeli ogłoszono ich upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych,

- wspólników ponoszących odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, z wyłączeniem komandytariuszy w spółce komandytowej, jeżeli ogłoszono jej upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie jej upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych,

- dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym,

- osoby, które przez sąd upadłościowy zostały pozbawione prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym lub spółdzielni,

- dłużników, o których mowa w art. 1086 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego;

na wniosek wierzyciela posiadającego tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie fizycznej wpisuje się do rejestru dłużników niewypłacalnych dłużnika, który w terminie 30 dni od daty wezwania do spełnienia świadczenia nie zapłacił należności stwierdzonej tytułem wykonawczym.

Postępowanie rejestrowe.

Przez pojęcie „wpisu” do Krajowego Rejestru Sądowego rozumieć należy nie tylko sam wpis, ale także jego wykreślenie, czy też wzmiankę. Wpis polega na wprowadzeniu do systemu informatycznego danych, jakie zawiera postanowienie wydane przez sąd rejestrowy, niezwłocznie po jego wydaniu. Wpis uznaje się za skuteczny z chwilą wprowadzenia danych do rejestru. Wpis stanowi czynność techniczną, której podstawę stanowi orzeczenie sądowe wywołujące istotne skutki prawne. Ustawa o KRS przyjmuje jednakowe zasady postępowania rejestrowego, wspólne dla wszystkich wpisywanych do tego rejestru podmiotów. Do tego postępowania stosuje się przepisy zawarte w ustawie o KRS, a także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym i postępowaniu rejestrowym. Zasadą jest dokonywanie wpisu na wniosek; z urzędu wpis jest dokonywany jedynie wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi. Wniosek o wpis składa się na urzędowym formularzu - są one udostępniane w siedzibach sądów oraz na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Inne dokumenty składa się w formie pisemnej z zachowaniem wymogów ogólnie przewidzianych dla pism procesowych. Do formularza należy ponadto dołączyć dowód uiszczenia opłaty sądowej, a gdy wpis podlega ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, należy dołączyć również dowód uiszczenia opłaty za ogłoszenie. Po złożeniu formularza przeprowadzane jest tzw. badanie formularzowe. Sąd bada złożony wniosek zarówno pod względem formalnym – czy formularz jest wypełniony prawidłowo, a także pod względem fiskalnym – czy wniosek został należycie opłacony. W razie nieprawidłowości wniosek podlega zwrotowi bez wzywania do uzupełnienia braków. Wniosek ten może być ponownie złożony w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o zwrocie. Jeżeli wniosek ponownie złożony nie jest dotknięty brakami, wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje w razie kolejnego zwrotu wniosku, chyba że zwrot nastąpił na skutek braków uprzednio niewskazanych. Wniosek o wpis do Rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 22). Sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa, a także czy dane wskazane we wniosku o wpis do Rejestru w zakresie określonym w art. 35 ustawy są prawdziwe. W pozostałym zakresie sąd rejestrowy bada, czy zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistym stanem, jeżeli ma w tym względzie uzasadnione wątpliwości. W razie stwierdzenia, że wniosek o wpis do Rejestru lub dokumenty, których złożenie jest obowiązkowe, nie zostały złożone pomimo upływu terminu, sąd rejestrowy wzywa obowiązanych do ich złożenia, wyznaczając dodatkowy 7-dniowy termin, pod rygorem zastosowania grzywny przewidzianej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. W razie niewykonania obowiązków w tym terminie, sąd rejestrowy nakłada grzywnę na obowiązanych, z zastrzeżeniem, iż sąd rejestrowy może ją ponowić. Jeżeli pomimo stosowania grzywien osoba prawna wpisana do rejestru przedsiębiorców nie wykonuje obowiązków, sąd rejestrowy może ustanowić dla niej kuratora na okres nieprzekraczający roku. Sąd rejestrowy może przedłużyć ustanowienie kuratora na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, jeżeli czynności kuratora nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony.

Małgorzata Wiśniewska

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>

Nasze porady są ubezpieczone