Odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania nałożonego w toku postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy

Co do zasady w postępowaniu cywilnym niewykonanie zobowiązania nałożonego przez sąd (odmowa przedstawienia przez stronę dowodów lub brak wykonania konkretnego zarządzenia) wywołuje wyłącznie określone ujemne następstwa procesowe.

Przykładowo w świetle art. 233 kodeksu postępowania cywilnego sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd na tej samej podstawie ocenia jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.

Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 475 kpc dotyczący postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie treścią przywołanego przepisu, w sytuacji  gdy strona bez usprawiedliwionych powodów nie wykona w toku postępowania postanowień lub zarządzeń, sąd może skazać ją na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka i odmówić przyznania kosztów lub zastosować jeden z tych środków.

Zakres obowiązywania:

Art. 475 kpc znajduje zastosowanie we wszystkich sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych i dotyczy wszystkich występujących w postępowaniu stron. Skazanie na grzywnę:

Możliwość skazania na grzywnę dotyczy konkretnie oznaczonej osoby fizycznej. Gdy stroną postępowania jest jednostka organizacyjna grzywnie podlega pracownik odpowiedzialny za wykonanie postanowień lub zarządzeń. W  przypadku niewyznaczenia takiego pracownika lub obiektywnej niemożności jego ustalenia – skazany na grzywnę zostaje kierownik jednostki (osoba zarządzająca). Do skazania na grzywnę stosuje się odpowiednio przepisy o karach za niestawiennictwo świadka. Oznacza to, że sąd przypadku uporczywego niewykonywania postanowień lub zarządzeń może ponowić grzywnę. Nie jest natomiast możliwe przymusowe sprowadzenie strony do sądu. Z drugiej strony, w przypadku usprawiedliwienia przez stronę naruszeń sąd może zwolnić od nałożonej grzywny. Grzywna może być wymierzona do wysokości 5.000,00 złotych. Na postanowienie skazujące stronę na grzywnę przysługuje zażalenie.

Odmowa przyznania kosztów

Drugim środkiem represyjnym, przewidzianym w art. 475 kpc, który może być zastosowany obok grzywny albo samoistnie jest odmowa przyznania stronie kosztów.

Co do zasady, zgodnie z art. 98§1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W związku z tym w sytuacji, w której wynik sprawy nakazuje zasądzenie kosztów procesu od przeciwnika, to sąd przy uwzględnieniu art. 475 kpc może odmówić zasądzenia ich w całości lub w części.

Grzegorz Czaja

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>