Podział spółek

Niejednokrotnie spółki podlegają procesom transformacyjnym. Jednym z nich jest podział. Został on uregulowany w art. 528-550 ustawy – Kodeks spółek handlowych. W przepisach tych znajdują się normy dotyczące procedury podziału, ale także warunki podmiotowe i formy tego rodzaju transformacji. Na czym więc polega podział spółek?

Spółki podlegające podziałowi
Podziałowi podlegają spółki kapitałowe. Spółkę taką można podzielić na dwie albo więcej spółek kapitałowych. Istnieje tutaj jednak pewien wyjątek. Nie można dokonać podziału spółki akcyjnej, jeśli kapitał zakładowy nie został pokryty w całości. Nie może być dzielona także spółka w likwidacji, która rozpoczęła już podział majątku odraz spółka w upadłości.
Formy podziału
Przepisy przewidują następujące sposoby podziału spółek:
- przez przejęcie – dochodzi wtedy do przeniesienia całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziału lub akcje spółki przejmujące, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej,
- przez zawiązanie nowych spółek – przez takie działanie na nowo zawiązane spółki przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek,
- przez przejęcie i zawiązanie nowych spółek – jest to kombinacja dwóch poprzednich sposobów i polega na przeniesieniu całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i nowo zawiązaną spółkę lub spółki,
- przez wydzielenie – następuje przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną, spółka dzielona nie kończy więc działalności, a dochodzi jedynie do zmniejszenia jej majątku.
Poza wymienionymi udziałami i akcjami, wspólnicy spółki dzielonej mogą otrzymać dopłaty w gotówce. Nie mogą one przekroczyć 10% wartości bilansowej przyznanych udziałów lub akcji.
Istotnym jest wskazanie momentu, z którym dochodzi do podziału. Co do zasady spółka dzielona zostaje rozwiązana w dniu wykreślenia jej z rejestru. Jednak w przypadku czwartego sposobu podziału, wydzielenie spółki następuje w dniu jej wpisu do rejestru. Kiedy dochodzi do przeniesienia części majątku spółki dzielonej na istniejącą wcześniej spółkę, wydzielenie następuje w dniu wpisu do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej.
Procedura
Podział spółki wymaga sporządzenia planu podziału. Jest on zgłaszany do sądu rejestrowego. Plan taki należy także ogłosić. Ogłoszenie następuje nie później niż na 6 tygodni przez dniem powzięcia uchwały w sprawie podziału. Ogłoszenie nie jest konieczne, jeśli plan podziału jest udostępniony przez określony czas na stronie internetowej. Plan podziału podlega badaniu w zakresie poprawności i rzetelności przez biegłego rewidenta. Od badania plany przez rewidenta można odstąpić, jeśli wszyscy wspólnicy każdej ze spółek wyrażą na to zgodę.
Koniecznym jest także sporządzenie sprawozdania zarządu. Sporządza je zarówno zarząd spółki dzielonej i spółki przejmującej.
Zarządy mają także obowiązek poinformowania wspólników. Muszą zrobić to dwukrotnie w odstępie nie krótszym niż 2 tygodnie, w terminie nie później niż na 6 tygodni przed planowanym dniem powzięcia uchwały (o niej niżej) o podziale.
Podział wymaga podjęcia odpowiedniej uchwały przez zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie. Musi być ona podjęta większością ¾ głosów przedstawiających do najmniej ½ kapitału zakładowego. Umowa spółki lub statut mogą przewidywać surowsze warunki. Uchwała podlega zgłoszeniu do sądu rejestrowego.
Spółka dzielona musi być wykreślona z rejestru. Takie wykreślenie następuje z urzędu. Natomiast wpisu nowej spółki dokonuje się na postawie aktów organizacyjnych i uchwały.
Skutki podziału
Skutki prawne podziału można przedstawić w następujących grupach zagadnień:
- skutki w sferze cywilnoprawnej – spółki przejmujące lub nowo zawiązane wstępują z dniem podziału (lub wydzielenia) w prawa i obowiązku spółki dzielonej;
- skutki w sferze administracyjnoprawnej – na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną przechodzą w szczególności zezwolenia, koncesje, ulgi, chyba że ustawa lub decyzja o ich udzieleniu stanowi inaczej, dodatkowo, jeśli spółka jest instytucją finansową, organ, który wydał zezwolenie (lub udzielił koncesji) może zgłosić sprzeciw w terminie miesięcznym;
- skutki w sferze pracowniczej – dochodzi do sukcesji stosunków pracowniczych, bowiem następuje przejście zakładu pracy na podstawie art. 231 ustawy – Kodeks pracy;
- skutki w sferze członkostwa – wspólnicy spółki dzielonej stają się wspólnikami spółki przejmującej.

Marta Nowocień

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>