Umowa leasingu – wiadomości podstawowe

Praktyka gospodarcza w ostatnim czasie wykształciła nowy typ umowy zwany leasingiem (nazwa pochodzi od angielskiego czasownika to lease oznaczającego dzierżawić, wynajmować). W polskim prawie jest to umowa zbliżona zarówno do najmu jak i do dzierżawy (W. Czachórski, Zobowiązania, Zarys wykładu, Warszawa 2007, s. 529).

Atrakcyjność tej umowy polega przede wszystkim na tym, że z jednej strony wiąże się ona z postępem technicznym powodującym szybkie starzenie się i zużywanie maszyn, urządzeń i ich częstszą wymianą oraz z trudnościami zbytu wytwarzanych towarów (Z. Radwański, J. Panowicz – Lipska, Zobowiązania, Cześć szczegółowa, Warszawa 2008, s. 144-145). Leasing jest obecnie umową nazwaną w Kodeksie Cywilnym. Został on wprowadzony ustawą nowelizacyjną z dnia 26 lipca 2000 roku.

Definicja leasingu

Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego (art. 7091 Kodeksu Cywilnego).

Strony umowy:

a. leasingodawca/finansujący – osoba prowadząca działalność leasingową we własnym imieniu, zarobkowo, w sposób ciągły i zorganizowany;

b. leasingobiorca/korzystający – każda osoba fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Leasingobiorca nie musi być przedsiębiorcą tak jak leasingodawca (Z. Radwański, J. Panowicz – Lispka, Zobowiązania, Cześć szczegółowa, Warszawa 2008, s. 146);

Cechy umowy:

-konsensualna

-dwustronnie zobowiązująca;

-wzajemna

-odpłatna

-terminowa (W. Czachórski, Zobowiązania, Zarys wykładu, Warszawa 2007, s. 531 i A. Kidyba, Prawo handlowe, Warszawa 2009, s. 913-914);

Przedmiot umowy:

Przedmiotem leasingu mogą być tylko rzeczy, zarówno rzeczy ruchome (oznaczone co do gatunku jak i co do tożsamości) oraz nieruchome. Przedmiotem leasingu nie mogą być natomiast prawa (A. Kidyba, Prawo handlowe, Warszawa 2009, s. 916)

Forma umowy:

Umowa leasingu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności (art. 7092 Kodeksu Cywilnego). Umowa zawarta w formie ustnej jest nieważna. Umowa leasingu nieruchomości może być więc zawarta w formie pisemnej zwykłej (M. Pazdan [w:] Kodeks cywilny. Komentarz do art. 450-1088, Tom II, (red.) K. Pietrzykowski, Warszawa 2011, art. 7092 k.c., Legalis).

Essentialia negotii umowy leasingu:

a. zobowiązanie leasingodawcy do nabycia rzeczy od oznaczonej osoby i na warunkach określonych w umowie leasingu;

b. zobowiązanie leasingodawcy do oddania rzeczy nabytej leasingobiorcy do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony;

c. zobowiązanie leasingobiorcy do zapłaty na rzecz leasingodawcy w uzgodnionych ratach wynagrodzenia pieniężnego, które jest co najmniej równe cenie nabytej rzeczy (Z. Radwański, J. Panowicz – Lispka, Zobowiązania, Cześć szczegółowa, Warszawa 2008, s. 146)

Podstawowe obowiązki stron:

1. leasingodawcy:

a. nabycie rzeczy od zbywcy i oddanie jej do użytku leasingobiorcy na czas oznaczony (art. 7091 Kodeksu Cywilnego);

b. wydanie leasingobiorcy rzeczy w takim stanie, w jakim znajdowała się ona w chwili wydania leasingodawcy przez zbywcę (art. 7094 Kodeksu Cywilnego);

c. wydanie leasingobiorcy rzeczy razem z odpisem umowy ze zbywcą lub odpisami innych posiadanych dokumentów dotyczących tej umowy, w szczególności odpis dokumentu gwarancyjnego co do jakości rzeczy, otrzymanego od zbywcy lub producenta (art. 7094 Kodeksu Cywilnego);

2. leasingobiorcy:

a. zapłata wynagrodzenia pieniężnego leasingodawcy w wysokości co najmniej równego cenie nabycia rzeczy przez leasingodawcę (art. 7091 Kodeksu Cywilnego);

b. utrzymywanie rzeczy w należytym stanie, w szczególności dokonywanie jej konserwacji i napraw niezbędnych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem jej zużycia wskutek prawidłowego używania, oraz ponosić ciężary związane z własnością lub posiadaniem rzeczy (art. 7097 Kodeksu Cywilnego);

c. używanie rzeczy i pobieranie jej pożytków w sposób określony w umowie leasingu, a gdy umowa tego nie określa - w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy (art. 7099 Kodeksu Cywilnego);

Czas trwania leasingu:

Zgodnie z ustawową definicją (art. 7091 Kodeksu Cywilnego) umowa leasingu zawierana jest na czas oznaczony. Możliwe jest więc zawarcie umowy leasingu na okres gospodarczej używalności rzeczy lub na przewidywany okres jej zużycia (J. Poczobut [w:] System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – cześć szczegółowa, Tom 8, (red.) J. Panowicz – Lipska, Warszawa 2004, Legalis).

Anna Gręda

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>