Zastaw rejestrowy – istota i przedmiot.

Zastaw rejestrowy to instytucja istniejąca w polskim systemie prawa od stosunkowo niedługiego czasu. 1.01.1996 roku weszła w życie ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Wcześniej istniał zastaw bankowy. Zastaw rejestrowy to forma zabezpieczenia wierzytelności, która jednak różni się od zwykłego zastawu kilkoma cechami.

Ustanowienie zastawu rejestrowego.

Zastaw rejestrowy ustanawia się poprzez sporządzenie umowy między dłużnikiem- zastawcą ( osobą, która ma prawo rozporządzania rzeczą) a wierzycielem – zastawnikiem. Następnie fakt ustanowienia zastawu ujawnia się w rejestrze zastawów. Wpis ten ma charakter konstytutywny. W odróżnieniu od zastawu tradycyjnego, przedmiot zastawu rejestrowego pozostaje we władaniu zastawcy. Może on rzeczą rozporządzać. Należy jednak pamiętać, że wierzyciel zastawu rejestrowego ( podobnie jak w zastawie zwykłym) może zaspokoić swoją wierzytelność bez względu na to, czyją własnością stanie się owa rzecz. Wierzyciel korzysta też z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzycielami osobistymi. Ustanawiając zastaw rejestrowy strony mogą w umowie przewidzieć, że mimo wygaśnięcia wierzytelności, zastaw nie wygasa. Praktycznie oznacza to, że strony mogą tym samym zastawem zabezpieczyć następną wierzytelność po spełnieniu określonych przesłanek. Przesłanki te to : wskazanie stosunku prawnego, z którego wynika lub może wynikać nowa wierzytelność, termin, w którym powinien powstać nowy stosunek prawny( nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej zastawem), określenie najwyższej sumy zabezpieczenia dla nowej wierzytelności (suma ta nie może być wyższa od sumy ujawnionej w rejestrze). W umowie zastawniczej możliwe jest też zastrzeżenie, że zastawca zobowiązuje się do niezbywania i nieobciążania przedmiotu zastawu.

Przedmiot zastawu rejestrowego.

Zastawem rejestrowym można obciążyć rzeczy ruchome i prawa zbywalne, oprócz statków morskich i statków w budowie ( które można obciążyć hipoteką morską) oraz oprócz praw, które można obciążyć hipoteką. Zgodnie z art. 7 ust 2 zastawem można obciążyć np.:

- rzeczy oznaczone co do gatunku, jeśli w umowie określono ich ilość oraz sposób wyodrębnienia od innych rzeczy tego samego gatunku

- rzeczy oznaczone co do tożsamości

- zbiór rzeczy i praw

- wierzytelność

- prawa na dobrach niematerialnych

- prawa z papierów wartościowych

- prawa z niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 o obrocie instrumentami finansowymi, np. opcje. Zastaw rejestrowy można też ustanowić na przedmiocie, który zastawca nabędzie w przyszłości. Obciążenie zastawem stanie się skuteczne dopiero z chwilą nabycia przedmiotu przez zastawcę.

Katarzyna Błaszak

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>