Obywatelstwo - część 2. Obywatelstwo europejskie

Regulacja przynależności państwowej należy do uprawnień poszczególnych państw członkowskich. W unijnym porządku prawnym rozwinęła się jednak również instytucja obywatelstwa europejskiego.

Kreowanie pojęcia obywatelstwa europejskiego było procesem równoległym do rozwoju w unijnym porządku prawnym praw podstawowych. Instytucję obywatelstwa europejskiego ustanowiono w TWE jako rezultat włączania jednostek w proces integracji. Obecnie wskazaną kwestię reguluje art. 20 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Każda osoba posiadająca obywatelstwo państwa członkowskiego staje się obywatelem UE. Obywatelstwo to uzupełnia, a nie zastępuje obywatelstwo narodowe. Obywatelom UE przysługują ustanowione traktatem prawa. Podlegają oni również określonym w nim obowiązkom.

Zgodnie z panującymi w doktrynie poglądami obywatelstwo UE jest więzią, którą można opisać za pomocą czterech przymiotników – jest więzią personalną, wzajemną, akcesoryjną i subsydiarną.

Personalność

Obywatelstwo UE, podobnie zresztą jak obywatelstwo państw członkowskich, dotyczy jedynie osób fizycznych, które posiadają obywatelstwo jednego z tych państw.

Wzajemność

Dla jednostek istnieje obowiązek postępowania zgodnie z prawem unijnym. Państwa zobowiązane są przy tym do zapewniania poszanowania obywatelom ich praw.

Akcesoryjność

Obywatelstwo UE nie ma na celu zastąpienia obywatelstw poszczególnych państw członkowskich, ale jedynie ich uzupełnianie. Ścisłe związanie obywatelstwa UE z krajowym uwidacznia się zwłaszcza w przypadku kwestii jego nabycia i utraty, które następują wraz z uzyskaniem bądź utratą obywatelstwa krajowego.

Subsydiarność

Obywatelstwo UE nie istniałoby bez obowiązującego obywatelstwa krajowego. Cechę tę można również określić jako zależność czy pozorność obywatelstwa UE.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE obywatelstwo UE jest statusem obywateli państw członkowskich o fundamentalnym znaczeniu i gwarantuje im, by w takich samych sytuacjach byli traktowani jednakowo. Uprawnienia wynikające z obywatelstwa zawarte w Traktatach zostały powtórzone, w zasadzie w niezmienionej postaci, w Karcie Praw Podstawowych. Dodano do nich jedynie prawo do dobrej administracji.

Tagi:

obywatelstwo
Ewa Skrzypczyńska

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>