Poufność postępowania mediacyjnego

Nawiązując do niejawnego charakteru postępowania mediacyjnego warto zwrócić uwagę na treść Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych. Zgodnie z art. 7 w/w dyrektywy państwa członkowskie zostały zobowiązane dopilnować, aby mediatorzy ani inne osoby zaangażowane w przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, nie były zmuszane w postępowaniu sądowym lub arbitrażowym dotyczącym spraw cywilnych lub handlowych, do składania zeznań dotyczących informacji uzyskanych w wyniku postępowania mediacyjnego albo z tym postępowaniem związanych.

W krajowych regulacjach, zasada poufności mediacji została wyrażona w art. 1834 kodeksu postępowania cywilnego, według którego postępowanie mediacyjne nie jest jawne.

Zgodnie z postanowieniami kpc. mediator jest zobligowany zachować w tajemnicy wszystkie fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji. Oznacza to, iż mediator nie może przekazać żadnych informacji:

a) osobom trzecim,

b) drugiej stronie postępowania mediacyjnego, jeżeli dana informacja została uzyskana np. w trakcie indywidualnego spotkania.

W tym miejscu warto także zwrócić uwagę, iż zgodnie z  art. 2591 kpc. mediator nie może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji przedsądowej lub prowadzonej na zarządzenie sądu. Obowiązek poufności dotyczy wszystkich informacji, oraz dokumentów przekazywanych przez strony w czasie mediacji. 

Mediatora przestaje obowiązywać zasada poufności, jeśli strony zgodnie zwolnią go z zachowania tajemnicy. Zwolnienie może nastąpić w dowolny sposób – ustnie lub pisemnie. Na skutek zwolnienia z poufności, mediator:

a) może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji,

b) nie jest zobowiązany zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji.

W sytuacji, w której mediator naruszył tajemnicę mediacji i wyrządził w ten sposób stronie  szkodę – ponosi wobec niej odpowiedzialność odszkodowawczą (w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania – tj. umowy mediacyjnej).

Dodatkowo strony, które zostały skierowane do mediacji, zostały zobowiązane do nieujawniania przed sądem lub sądem polubownym, przedstawianych w toku postępowania mediacyjnego:

a) propozycji ugodowych,

b) propozycji wzajemnych ustępstw,

c) innych składanych oświadczeń.

Powyższa reguła nie znajduje jednak zastosowania, gdy druga strona wyrazi zgodę na ujawnienie powyższych informacji.Warto także podkreślić, iż zgodnie z art. 1834§3 kpc. powoływanie się w toku postępowania przed sądem lub sądem polubownym na powyższe propozycje i oświadczenia (bez uzyskania zgody) jest bezskuteczne