Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową (część 1) - skutki

Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który wykonuje we własnym imieniu działalność gospodarczą może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową, co oznacza możliwość powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Taka możliwość została dopuszczona w obrocie prawnym ustawą z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U z 2011 r. Nr 106 poz. 622 ze zm.). Przekształcenie wywołuje określone prawem skutki – zachowanie istnienia osoby fizycznej i jednoczesne ustanie bytu przedsiębiorcy.

Dlaczego warto?

Powody przekształcenia mogą być różne, najczęściej jednak modyfikacja wiąże się z rozwojem działalności przedsiębiorcy. Przykładowo bodźcami do przekształcenia mogą być zwiększony zasięg działalności przedsiębiorcy, pozyskanie wyższego kapitału lub zdobycie nowych klientów. Zaletą jest uniknięcie uciążliwości związanych z alternatywnym rozwiązaniem jakim jest wniesienie przedsiębiorstwa przedsiębiorcy jednoosobowego do spółki handlowej.

Skutki przekształcenia

Skutkiem przekształcenia jest powstanie nowego podmiotu, ale z zachowaniem niektórych aspektów działalności przedsiębiorcy. Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego, a udzielone przedsiębiorcy przed przekształceniem zezwolenia, koncesje i ulgi zachowują swoją ważność w stosunku do spółki przekształconej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej (art. 5842 § 2 k.s.h.). Pozycja kontrahentów przekształcanego przedsiębiorcy mimo przekształcenia zasadniczo nie zmieni się. Istotą przekształcenia jest bowiem przekształcenie formy prawnej, ale zmiana nie dotyczy przedmiotu działalności, czy sposobu prowadzenia działalności.

W przypadku przekształcenia przedsiębiorstwa obowiązuje zasada ograniczonej kontynuacji, gdyż następstwem przekształcenia jest wstąpienie osoby fizycznej prowadzącej przedsiębiorstwo do spółki jako jedynego wspólnika lub akcjonariusza, w wyniku czego przedsiębiorca jako podmiot prawa przestaje istnieć (por. A. Kidyba, Komentarz do art. 584(2) Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 127537). Powstała spółka kapitałowa nie ma uprawnienia do stosowania ulg podatkowych, które przysługiwały przedsiębiorcy (art. 5842 § 2 k.s.h.).

Rezultatem przekształcenia jest powstanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, do której będą miały zastosowanie przepisy o jednoosobowych spółkach kapitałowych. Taki stan jest sytuacją wyjściową dla powstałej spółki, ponieważ po dniu przekształcenia osoby trzecie będą mogły przystąpić do spółki na zasadach określonych w k.s.h.

Zmiana firmy przekształcanego przedsiębiorcy

W związku ze zmianą formy działania przekształcanego przedsiębiorcy, dotychczasowa firma musi zostać uzupełniona co najmniej o dodatek formy prawnej. Przykładowo jeżeli firma przedsiębiorcy brzmiała „ADAX” Adam Miauczyński, wystarczająca będzie zmiana na „ADAX” Adam Miauczyński Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub „ADAX” Adam Miauczyński spółka akcyjna. Jeśli jednak nastąpi zmiana w korpusie firmy, spółka przekształcona ma obowiązek przez co najmniej rok od przekształcenia podawać obok nowej firmy, oznaczenie dawnej firmy z dodaniem wyrazu „dawniej” (art. 5843 k.s.h.) . W podanym przykładzie zmiana firmy na „ADAŚ” Adam Miauczyński, spowoduje obowiązek używania firmy „ADAŚ” Adam Miauczyński Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dawniej „ADAX” Adam Miauczyński).

Przepisy właściwe

Do przekształcenia przedsiębiorcy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powstania spółki przekształconej, a więc należy korzystać wprost, z uwzględnieniem odmienności lub wcale z przepisów o powstaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej (art. 5844 k.s.h.). Nie będzie potrzeby, żeby korzystać z przepisów o spółkach kapitałowych w organizacji, ponieważ skutki przekształcenia następują z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru przedsiębiorców. Przepis art. 5844 k.s.h. wymaga, aby wprost stosować np. przepisy o sposobach reprezentacji powstałej spółki. Odmienności będą wynikały z konieczności spełnienia dodatkowych wymogów w związku z dokonanym przekształceniem, czyli np. sporządzenie planu przekształcenia przedsiębiorcy i załączników (art. 5844 pkt 1 k.s.h.).

Anna Materla

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>