Partnerstwo publiczno - prywatne 

Partnerstwo publiczno-prywatne jest od wielu lat powszechnie stosowaną na świecie metodą współpracy administracji publicznej, zarówno centralnej, jak i samorządowej, z partnerami prywatnymi. Polega ono na przekazaniu podmiotowi prywatnemu realizacji zadania o charakterze publicznym.

Regulacje dotyczące partnerstwa publiczno-prywatnego zostały zmienione poprzez ustanowienie nowej regulacji prawnej w postaci ustawy o ppp z dnia 19 grudnia 2008 r.Dz.U.09.19.100. Nowa ustawa w art. 1 ust. 2 mówi, że : przedmiotem partnerstwa publiczno-prywatnego jest wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym.

Istotą ppp jest współpraca dwóch stron w celu realizacji zadania publicznego, czyli wspólną realizację zadania poprzez uzgodnione współdziałanie partnerów na różnych etapach projektu i stanowi główną cechę odmienności partnerstwa  od umów zawieranych na podstawie umów na podstawie ustawy prawo zamówień publicznych. Istotą nie jest bowiem zakup usług lub robót, lecz wybór partnera prywatnego. Określenie zasad współpracy opiera się na negocjacjach stron, a samo umowa jest współtworzona przez dwóch partnerów. Partnerstwo  nie jest zatem zwykłym nabywaniem przez podmiot publiczny usług lub wyrobów od partnera prywatnego. Treścią współpracy, na której opiera się partnerstwo  jest bowiem wspólna realizacja określonego przedsięwzięcia ze sfery zamówień publicznych o charakterze gospodarczym.

Głównym węzłem łączącym partnerów jest cywilnoprawna umowa o ppp. Natomiast ustawa o ppp wskazuje na elementy:

1. konieczne

 2. podstawowe.

Treść umowy jest pozostawiona woli stron. Postanowienia umowy mogą ulegać zmianom ze względu na długotrwałość przedsięwzięcia – (sprawdzić poprawność bo pisane na poprzednim stanie prawnym). Umowa o ppp może przewidywać zawarcie umów realizacyjnych – np. umowę spółki. Tym samym umowa o ppp może mieć charakter umowy ramowej, określającej podstawy współpracy z podmiotami zewnętrznymi.

W przypadku umowy o ppp należy stosować zasadę swobody umów z kc, jednocześnie mając na uwadze obowiązek zachowania szczególnej staranności w gospodarowaniu mieniem komunalnym – np. art. 50 usg. W poprzedniej ustawie o ppp – wskazano że przedmiotem ppp jest przedsięwzięcie służące realizacji zadania publicznego. Zadanie publiczne należy określić jako zadanie ustawowo przypisane danemu podmiotowi publicznemu

PPP stanowi formę współpracy podmiotów sektora prywatnego z podmiotami publicznymi, która to współpraca polega na jak najmniejszym zaangażowaniu środków publicznych do realizowania zadań publicznych. Tym samym ppp służy do zrealizowania i sfinansowania zadania publicznego przez partnera prywatnego. Z istoty ppp wynika, że podmiot prywatny nie otrzymuje wynagrodzenia lecz może eksploatować powstałą infrastrukturę w czasie określonym w umowie o ppp. Podmiot publiczny ponosi często koszty przygotowania dokumentacji architektoniczno-budowlano-technicznej, oraz zazwyczaj przekazuje nieruchomość stanowiącej wkład do wspólnego przedsięwzięcia. PPP nie oznacza przekazania odpowiedzialności za przedsięwzięcie partnerowi prywatnemu. Podmiot publiczny w dalszym ciągu pozostanie odpowiedzialny za ciągłe i nieprzerwane zaspokajanie potrzeb publicznych. Na osiągniecie powyższego zaspokojenia służy możliwość przeprowadzenia kontroli nad realizacją wspólnego przedsięwzięcia.

Partnerstwo publiczno prywatne przejawia się przez współpracę podmiotu publicznego i partnera prywatnego. W ramach partnerstwa publiczno prywatnego następuje realizacja przedsięwzięcia opartego na podziale zadań i ryzyk pomiędzy partnerami publicznym i prywatnym. Realizacja przedsięwzięcia zostaje określona w umowie o ppp. Stronami umowy o ppp są :

podmiot publiczny, który stanowi:

jednostka sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o fin pub.

Inna osoba prawna, która została utworzona w szczególnym celu zaspokojenia potrzeb o charakterze powszechnym. Cel jednak nie może mieć charakteru przemysłowego

lub handlowego, jeżeli wystąpią szczególne przesłanki.

Związki powyższych podmiotów.

podmiot prywatny – przedsiębiorca, lub przedsiębiorca zagraniczny.

Partnerstwo publiczno prywatne zostaje poprzedzone określonym przez ustawę o ppp trybie wyboru partnera prywatnego. Rodzaj trybu wyboru partnera prywatnego zależy od sposobu wynagrodzenia:

należy stosować przepisy ustawy z 2009 r. o koncesjach na roboty budowlane gdy:

wynagrodzeniem partnera prywatnego jest prawo pobierania pożytków z przedmiotu (realizacji przedsięwzięcia) partnerstwa publiczno prywatnego

przedewszystkim prawo pobierania pożytków wraz z zapłatą sumy pieniężnej

w innych przypadkach niż powyższe należy stosować przepisy ustawy z 2004 prawo zamówień publicznych.

Wyboru partnera prywatnego polega na wyborze najkorzystniejszej oferty. Najkorzystniejszą ofertą stanowi najkorzystniejszy bilans:

- wynagrodzenia

- innych kryteriów odnoszących się do przedsięwzięcia

Ustawodawca przewidział podział na kryteria, które podmiot publiczny musi lub może wziąć pod uwagę w przypadku wyboru partnera prywatnego:

Obligatoryjnymi kategoriami oferty są:

podział zadań i ryzyk związanych z przedsięwzięciem pomiędzy podmiotem publicznym oraz partnerem prywatnym.

Terminy i wysokość przewidywanych płatności lub innych świadczeń podmiotu publicznego, jeżeli są one planowane.

podział dochodów pochodzących z przedsięwzięcia pomiędzy podmiotami

stosunek wkładów własnego podmiotu publicznego oraz wkładu partnera prywatnego

efektywność realizacji przedsięwzięcia, w tym efektywność wykorzystania składników majątkowych

kryteria odnoszące się bezpośrednio do przedmiotu przedsięwzięcia (jakość, funkcjonalność, parametry techniczne, poziom oferowanych technologii, koszt utrzymania, serwis i inne)

Fakultatywnymi kryteriami oferty są:

Realizacja ppp następuje na podstawie umowy o ppp.

Umowa o ppp przewidująca zawiązanie spółki

1. partner prywatny zobowiązuje się  do:

  A. realizacji przedsięwzięcia za wynagrodzeniem

  B. poniesienia w całości albo w części wydatków na realizację przedsięwzięcia

  C. lub poniesienia powyższych wydatków przez osobę trzecią

2. podmiot publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągniecie celu przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienia wkładu własnego

Umowa o ppp przewidujące zawiązanie spółki.

Ten rodzaj umowy jest jedynie odmianą „zwykłej” umowy o ppp, zatem należy stosować przepisy „zwykłej” umowy o ppp do umowy o ppp przewidującej zawiązanie spółki.

Zawiązanie spółki następuje na podstawie przewidzianego postanowienia umowy o ppp. Zawiązanie spółki dokonuje podmiot publiczny i partner prywatny. Spółką może być : spółka kapitałowa, spółka komandytowa spółka komandytowo-akcyjna. Niemniej jednak podmiot publiczny nie może być komplementariuszem. Cel i przedmiot działalności spółki nie może wykraczać poza zakres umowy o ppp na podstawie której spółka została zawiązana. Podmiotem publicznym wykonującym prawa z akcji i udziałów należących do SP wykonuje dany organ administracji rządowej. Podmiot publiczny ma prawo pierwokupu akcji/udziałów partnera prywatnego w spółce. Prawo pierwokupu podmiotowi publicznemu przysługują w ciągu 2 miesięcy od dnia zawiadomienia od partnera prywatnego o treści umowy zawartej z osobą trzecią. Umowa o ppp może przewidywać dłuższy termin. W przypadku zbycia udziału/akcji naruszeniem prawa pierwokupu jest nieważne.

Angelika Marszałek

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>