Umowy dotyczące spadku cz. 1 – zrzeczenie się dziedziczenia

Regulacja ogólna – zakaz zawierania umów dotyczących spadku

Kodeks cywilny wskazuje, że co do zasady umowa o spadek po osobie żyjącej jest nieważna. Dotyczy to spadku przyszłego, nabytego zarówno poprzez spadkobranie na podstawie ustawy, ale także na podstawie testamentu.

Zakaz ten dotyczy umów zawieranych pomiędzy następującymi podmiotami:

  • – prawdopodobni spadkobiercy;
  • – prawdopodobny spadkobiercy i osoby trzecie;
  • – przyszły spadkodawca i przypuszczalny spadkobierca (warunek: spadkodawca powołuje do dziedziczenia drugą stronę umowy);

Ustawa dopuszcza jednak wyjątkowo możliwość zawarcia dwóch umów:

1. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

2. Umowa o zbycie spadku bądź udziału spadkowego w całości albo części

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Stronami tej umowy może być tylko spadkobierca ustawowy (oprócz gminy i Skarbu Państwa) i przyszły spadkodawca. Przedmiotem tej umowy jest zrzeczenie się dziedziczenia przez spadkobiercę ustawowego. Zrzeczenie się dotyczy tylko zrzeczenia się na rzecz innych spadkobierców bądź osób trzecich.

Dla ważności umowy wymagana jest forma aktu notarialnego.

Skutki zrzeczenia się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia wywołuje skutki takie, że spadkobierca będący stroną umowy jest wyłączony od dziedziczenia tak jakby nie dożył otwarcia spadku (otwarcie spadku a także jego nabycie następuje z chwilą śmierci spadkodawcy). Ponadto skutek ten rozciąga się również na jego zstępnych. Jednakże strony mogą w umowie zastrzec inne rozwiązanie.

Spadkobierca, który zrzekł się dziedziczenia może jednak dziedziczyć na podstawie testamentu, który został sporządzony przez spadkodawcę będący stroną umowy, przed ale także po jej zawarciu.

Ponadto zrzeczenie się dziedziczenia nie powoduje bezskuteczności zapisu uczynionego na rzecz osoby, która zrzekła się dziedziczenia.

Powyższe skutki mogą być jednak uchylone na skutek innej umowy zawartej między tymi samymi stronami.