Zgłoszenie zastrzeżeń jako środek usuwania uchybień w toku postępowania cywilnego. 

Zgłoszenie zastrzeżeń jako środek usuwania uchybień w toku postępowania cywilnego. 

Usuwanie spostrzeżonych uchybień umożliwia art. 162 kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z w/w przepisem strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były na nim obecne – na najbliższym posiedzeniu, zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu.

Pojęcie uchybienia procesowego:

W świetle art. 162 kpc. stronie postępowania cywilnego zostało przyznane uprawnienie do żądania zaprotokołowania dostrzeżonych przez nią uchybień procesowych. Przez pojęcie uchybień procesowych w literaturze przedmiotu rozumie się wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych niezależnie od:

1) charakteru,

2) zakresu naruszenia,

3) wagi,

4) podmiotu, który się ich dopuścił (tj. sąd, strony, inni uczestnicy postępowania).

W praktyce sądowej zwrócenie uwagi sądu na uchybienia przepisom postępowania następuje w szczególności, gdy w ocenie pozwanego uchybienie może w negatywny sposób wpłynąć na podjętą przez niego obronę. W piśmiennictwie jako jeden z wielu przykładów wskazuje się doręczanie pozwanemu pism procesowych powoda dopiero na rozprawie lub wezwanie pozwanego na rozprawę z naruszeniem ustawowych terminów.

Termin:

Strona postępowania cywilnego może zgłosić zastrzeżenie do protokołu w toku posiedzenia, a jeżeli nie była na nim obecna – na najbliższym posiedzeniu.

Forma:

Strona może zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom proceduralnym ustnie do protokołu lub w formie załącznika do protokołu.

Niezależnie od powyższego warto zwrócić uwagę, iż z treści art. 162 kpc. nie wynika zobowiązanie strony do wskazywania przepisów, które jej zdaniem zostały naruszone. W doktrynie prawa cywilnego procesowego istnieją jednak rozbieżne poglądy dotyczące czy strona (w trakcie zgłaszania zastrzeżenia) jest zobowiązana do wskazania spostrzeżonego uchybienia  – w szczególności naruszonego przepisu.

Spotkać się można z twierdzeniami, według których obowiązek taki nałożony został wyłącznie na profesjonalnych pełnomocników. Przedstawiciele w/w koncepcji wskazują, iż strona występująca osobiście może przedstawić zastrzeżenia stosownie do “swoich możliwości intelektualnych”. 

Zgodnie z odmiennym poglądem w każdym przypadku (tj. niezależnie od tego czy strona występujące osobiście czy korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika) zwrócenie uwagi na zaistniałe uchybienia proceduralne, wymaga:

1) dokładnego wskazania uchybienia,

2) przytoczenia naruszonych przepisów postępowania,

3) sformułowania wniosku o wpisanie zastrzeżenia do protokołu.

Skutki niezgłoszenia wniosku:

Zwrócenie uwagi na uchybienia przepisom proceduralnym (poprzez zgłoszenie zastrzeżeń w trybie art. 162 kpc.) uprawnia stronę do późniejszego powołania się na te uchybienia (np. w środkach odwoławczych). W związku z powyższym strona, która nie zgłosiła zarzutów naruszenia przepisów postępowania cywilnego bezpowrotnie traci uprawnienie do powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania tj. traci możliwość zaskarżenia orzeczenia ze względu na te uchybienia, nawet w sytuacji gdy miały wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.

Mimo niezgłoszenia zastrzeżenia do protokołu o popełnionych przez sąd uchybieniach, strona postępowania cywilnego może powoływać się na zaistniałe uchybienia procesowe, gdy:

1) chodzi o uchybienia, które sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu (tj. uchybienia, które powodują nieważność postępowania – np. gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw lub skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa),

2) strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła zastrzeżenia bez swojej winy (np. nieporadność strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika),

3) czynnością sądu jest postanowienie podlegające odrębnemu zaskarżeniu.

Polecane

Najnowsze