Skarga na orzeczenie referendarza

Referendarz sądowy został wprowadzony do polskiego porządku prawnego ustawą z 1997r., która weszła w życie 1 stycznia 1998r. Ma on pewne, określone kompetencje, a także przysługuje skarga na jego orzeczenia.

Czynności podejmowane przez referendarza

Referendarz sądowy ma pewne uprawnienia w postępowaniu nieprocesowym i tak może wykonywać czynności:

- o wpis w księdze wieczystej,

- w postępowaniu rejestrowym, z wyjątkiem prowadzenia rozprawy,

- w sprawach z zakresu prawa spadkowego, z wyjątkiem prowadzenia rozprawy, przesłuchiwania świadków testamentu ustnego i zabezpieczenia spadku.

Ponadto referendarz może:

- wydać nakaz zapłaty i zarządzenia w postępowaniu upominawczym,

-  nadać klauzulę wykonalności tytułom egzekucyjnym określonym w KPC,

- wydać zarządzenia o zwrocie opłaty, postanowienie dotyczące należności biegłych i inne.

Środek zaskarżenia

Skarga przysługuje na wydane przez referendarza:

- orzeczenia co do istoty sprawy,

- orzeczenia kończące postępowanie,

- określone orzeczenia z art. 394 KPC,

- orzeczenia co do nadania klauzuli wykonalności,

- orzeczenia co do stwierdzenia wykonalności europejskiego nakazu zapłaty,

- orzeczenia co do wydania określonego zaświadczenia (art. 7958 KPC).

Na te orzeczenia przysługuje skarga, chyba że przepis stanowi inaczej.

Skargę rozpoznaje sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Skarga ma więc charakter niedewolutywny. Skarga przysługuje od orzeczeń nieprawomocnych i sąd rozpoznaje ją jako sąd pierwszej instancji.

Wniesienie skargi wywołuje określony skutek – orzeczenie referendarza traci bowiem moc, choć przewiduje się tu wyjątki, których ilość wydaje się przeważać na przypadkami zasadniczymi. I tak nie tracą mocy orzeczenia co do nadania klauzuli wykonalności, orzeczenia co do stwierdzenia wykonalności europejskiego nakazu zapłaty i orzeczenia co do wydania określonego zaświadczenia (art. 7958 KPC), a także wpis w księdze wieczystej i orzeczenie zarządzające wpis w postępowaniu rejestrowym (chodzi o wpis do KRS i rejestru zastawów).

Skargę należy wnieść w określonym terminie. Co do zasady wynosi on tydzień od dnia doręczenia postanowienia referendarza. Przepisy szczególne mogą wskazywać inny termin. Skargę należy także opłacić.

Skarga powinna odpowiadać wymaganiom pisma procesowego, a także zawierać wskazanie zakresu zaskarżenia, zarzutów oraz wniosek zaskarżenia.

Rodzaje orzeczeń po rozpoznaniu skargi

Kiedy orzeczenie straciło moc, sąd nie może się do niego odnieść więc ponownie rozpoznaje sprawę.

W postępowaniu wieczystoksięgowym sąd zmienia wpis przez wykreślenie i dokonuje nowego wpisu lub wydaje postanowienie, w którym wpis utrzymuje w mocy albo uchyla go w całości lub w części i w tym zakresie wniosek oddala bądź odrzuca, względnie postępowanie umarza.

Natomiast w postępowaniu rejestrowym o wpis do KRS i rejestru zastawów sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone orzeczenie utrzymuje w mocy albo uchyla go w całości lub w części i w tym zakresie wniosek oddala bądź odrzuca, względnie postępowanie umarza.

Skarga na postanowienie referendarza

Kilka odmiennych regulacji ustawodawca przewidział dla skargi na postanowienie referendarza. Dotyczy ona skargi na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, kosztów procesu oraz odmowy ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.  Sąd wydaje tu postanowienie, w którym może zaskarżone postanowienie zmienić lub utrzymać w mocy.  Wniesienie skargi będzie miało tu inny skutek. Nie spowoduje utraty mocy, a wstrzymanie wykonalności. Sąd orzekać będzie jako sąd II instancji.

Marta Nowocień

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>