Poufność postępowania mediacyjnego

Zgodnie z art. 9 kodeksu postępowania cywilnego rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową zasadą postępowania mediacyjnego jest jego poufność. 

Nawiązując do niejawnego charakteru postępowania mediacyjnego warto zwrócić uwagę na treść Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych. Zgodnie z art. 7 w/w dyrektywy państwa członkowskie zostały zobowiązane dopilnować, aby mediatorzy ani inne osoby zaangażowane w przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, nie były zmuszane w postępowaniu sądowym lub arbitrażowym dotyczącym spraw cywilnych lub handlowych, do składania zeznań dotyczących informacji uzyskanych w wyniku postępowania mediacyjnego albo z tym postępowaniem związanych.

W krajowych regulacjach, zasada poufności mediacji została wyrażona w art. 1834 kodeksu postępowania cywilnego, według którego postępowanie mediacyjne nie jest jawne.

Zgodnie z postanowieniami kpc. mediator jest zobligowany zachować w tajemnicy wszystkie fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji. Oznacza to, iż mediator nie może przekazać żadnych informacji:

a) osobom trzecim,

b) drugiej stronie postępowania mediacyjnego, jeżeli dana informacja została uzyskana np. w trakcie indywidualnego spotkania.

W tym miejscu warto także zwrócić uwagę, iż zgodnie z  art. 2591 kpc. mediator nie może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji przedsądowej lub prowadzonej na zarządzenie sądu. Obowiązek poufności dotyczy wszystkich informacji, oraz dokumentów przekazywanych przez strony w czasie mediacji. 

Mediatora przestaje obowiązywać zasada poufności, jeśli strony zgodnie zwolnią go z zachowania tajemnicy. Zwolnienie może nastąpić w dowolny sposób - ustnie lub pisemnie. Na skutek zwolnienia z poufności, mediator:

a) może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji,

b) nie jest zobowiązany zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedział się w związku z prowadzeniem mediacji.

W sytuacji, w której mediator naruszył tajemnicę mediacji i wyrządził w ten sposób stronie  szkodę – ponosi wobec niej odpowiedzialność odszkodowawczą (w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania – tj. umowy mediacyjnej).

Dodatkowo strony, które zostały skierowane do mediacji, zostały zobowiązane do nieujawniania przed sądem lub sądem polubownym, przedstawianych w toku postępowania mediacyjnego:

a) propozycji ugodowych,

b) propozycji wzajemnych ustępstw,

c) innych składanych oświadczeń.

Powyższa reguła nie znajduje jednak zastosowania, gdy druga strona wyrazi zgodę na ujawnienie powyższych informacji.Warto także podkreślić, iż zgodnie z art. 1834§3 kpc. powoływanie się w toku postępowania przed sądem lub sądem polubownym na powyższe propozycje i oświadczenia (bez uzyskania zgody) jest bezskuteczne

Grzegorz Czaja

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>