Istota postępowania zabezpieczającego

Postępowanie zabezpieczające jest samodzielnym postępowaniem, które pełni funkcję pomocniczą wobec postępowania rozpoznawczego. Główną rolą postępowania zabezpieczającego jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej wierzycielowi, polegającej na zapewnieniu wierzycielowi wykonania orzeczenia sądowego, które zapadnie w przyszłości.

Analizując istotę postępowania zabezpieczającego na wstępie należy przypomnieć, iż postępowanie zabezpieczające stanowi samodzielny rodzaj postępowania cywilnego, nie jest więc częścią postępowania egzekucyjnego. Udzielenia zabezpieczenia można żądać w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny. Celem postępowania zabezpieczającego jest udzielenie wierzycielowi tymczasowej ochrony prawnej, która polega na umożliwieniu wierzycielowi skutecznego zaspokojenia zgodnie z orzeczeniem które zapadnie w przyszłości tj. istotą tego postępowania jest zabezpieczenie roszczenia które nie jest jeszcze stwierdzone tytułem wykonawczym, ponieważ w takiej sytuacji dokonywanie zabezpieczenia byłoby pozbawione sensu skoro wierzyciel mógłby dochodzić roszczenia w postępowaniu egzekucyjnym. Jednak Kodeks postępowania cywilnego przewiduje w tym zakresie pewien wyjątek, mianowicie zgodnie z art.730 § 2 zd. 2 Kodeksu postępowania cywilnego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia po uzyskaniu przez wierzyciela tytułu wykonawczego tylko wtedy, gdy zabezpieczenie dotyczy świadczenia, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił. Poza tym postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia można wydać przed wszczęciem postępowania w sprawie, przy wszczęciu bądź tez w toku postępowania.

 Kto może żądać udzielenia zabezpieczenia? Krąg podmiotów legitymowanych do żądania udzielenia zabezpieczenia określa art.7301 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeśli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny, który musi uprawdopodobnić żądający udzielenia zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Należy pamiętać, iż zabezpieczenie nie możne zmierzać do zaspokojenia roszczenia, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Byłoby to sprzeczne z celem i istotą tego postępowania, jak wiadomo postępowaniem zmierzającym do zaspokojenia roszczenia jest postępowanie egzekucyjne.

 Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. W razie niemożności ustalenia właściwości w ten sposób, właściwy będzie sąd w okręgu którego postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia będzie podlegało wykonaniu. Jeśli postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji, do wykonania tego postanowienia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie wykonuje komornik sądowy. Wszczęcie postępowania zabezpieczającego przed komornikiem sądowym wiąże się z koniecznością uiszczenia przez wierzyciela opłaty za przeprowadzenie takiego postępowania. Zgodnie z art.45 Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji za wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia pieniężnego komornikowi przysługuje opłata w wysokości 2% wartości roszczenia, które podlega zabezpieczeniu, nie mniejsza jednak niż 3% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego i nie wyższa niż pięciokrotność tego wynagrodzenia.

Kamil Szmidt

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>