Pojęcie umowy licencyjnej

Umowy licencyjne są jedną z postaci ogólnych umów prawa autorskiego. Ustawa przeciwstawia je umowom o przeniesienie praw autorskich, jednocześnie jednak oba rodzaje umów ujmuje w tym samym rozdziale ustawy. Na podstawie umowy licencyjnej twórca uprawnia licencjobiorcę do korzystania z utworu w określony sposób. Autor nie wyzbywa się w tym przypadku autorskich praw majątkowych, jedynie upoważnia do korzystania z utworu na określonym polu eksploatacji, co odróżnienia umowy licencyjne od umów o przeniesienie praw autorskich.

Mając na uwadze treść art. 67 ust. 1 umowę licencyjną możemy na tej podstawie określić jako umowę upoważniającą do korzystania z utworu, a ściślej o korzystanie z praw autorskich,która określa zakres, miejsce oraz czas tego korzystania. Przez dłuższy czas konstrukcja umowy licencyjnej miała w na gruncie polskiej praktyki znaczenie marginalne i nawet umowy, które niewątpliwie miały charakter licencji, nosiły inne nazwy. Wyjście w życie ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, miało zasadniczy wpływ na zmianę tej sytuacji, gdyż wprowadziła ona szereg przepisów o przejściu praw autorskich (art. 53-64), a także o umowach licencyjnych (art. 65-68) w miejsce dotychczasowych uregulowań umów szczegółowych (np. umowy teatralnej, umowy o wystawienie dzieła, itp.). Obecnie wszystkie umowy, mające za przedmiot prawa autorskie, są umowami nienazwanymi i do stron należy decyzja, czy umowa zostanie ukształtowana jako mająca charakter licencji, czy też jako umowa o przeniesienie prawa.

Treścią umowy licencyjnej jest upoważnienie do korzystania z prawa jakie twórca (lub inna osoba upoważniona do udzielenia licencji) udziela licencjobiorcy. Korzystanie w tym kontekście oznacza możliwość eksploatacji praw autorskich, która mieści się w granicach sfery wyłączności przyznanej licencjobiorcy. Upoważnienie to może obejmować m.in.

1)prawo do sporządzania kopii utworu,

2)prawo wprowadzania do obrotu oryginału i kopii utworu,

3)prawo najmu lub użyczenia egzemplarzy,

4)prawo wystawienia utworu,

5)itp.

 

Skutkiem udzielenia licencji jest brak możliwości wystąpienia z roszczeniami z tytułu naruszenia praw wyłącznych twórcy przez licencjobiorcę.

 

Umowa licencyjna jest umową dwustronnie zobowiązującą. Jeżeli z umowy nie wynika, że przeniesienie autorskich praw majątkowych lub udzielenie licencji nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Jeżeli w umowie nie określono wysokości wynagrodzenia autorskiego, wysokość wynagrodzenia określa się z uwzględnieniem zakresu udzielonego prawa oraz korzyści wynikających z korzystania z utworu. W przypadku rażącej dysproporcji między wynagrodzeniem twórcy a korzyściami nabywcy autorskich praw majątkowych lub licencjobiorcy, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji.

 

Przepisy dotyczące umowy licencyjnej nie mają zastosowania do licencji ustawowych, czyli do takich sytuacji, w których ustawa zezwala za korzystanie z utworu w pewnym, określonym zakresie, zobowiązując jednakże do zapłaty wynagrodzenia twórcy utworu – w takich przypadkach źródłem prawa do korzystania z praw autorskich jest bowiem ustawa, a nie umowa licencyjna.

Małgorzata Wiśniewska

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>