Zakres terytorialny i czasowy umowy licencyjnej

Umowy licencyjne są jedną z postaci ogólnych umów autorskich, które upoważniają do korzystania z utworu na umownie ustalonych polach eksploatacji, a także określają zakres, miejsce i czas tego korzystania. Skutkiem udzielenia licencji jest uchylenie w stosunku do licencjobiorcy prawa licencjodawcy do występowania z roszczeniami z tytułu naruszenia praw wyłącznych.

Zakres terytorialny.

Zgodnie z treścią art. 66 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Umowa licencyjna uprawnia do korzystania z utworu na terytorium państwa, w którym licencjobiorca ma swoją siedzibę, chyba że w umowie postanowiono inaczej. Postanowienie to ma charakter reguły interpretacyjnej odnoszącej się do przypadków, gdzie strony w sposób jasny nie określiły terytorialnego zakresu licencji. Regułą tą należy się także posłużyć w przypadku nieprecyzyjnego określenia zakresu terytorialnego, który nawet stosując mechanizmy wykładni nie daje się ustalić w sposób jasny. Skutki udzielenia licencji za granicą reguluje system prawny kraju, w którym działa licencjobiorca. System ten może określać, czy wiążące strony będą klauzule o treści odpowiadającej art. 66 regule, czy też nie będę one wiązać stron. Może się zdarzyć i tak, że postanowienia odpowiadające treści art. 66 będą stanowić treść umowy licencyjnej, a co za tym idzie będą interpretowane zgodnie z zasadami właściwymi dla prawa licencjobiorcy.

 

Zakres czasowy.

Ustawa zakreśla granice czasowe licencji w obrębie prawa autorskiego, ustalając czas ich trwania na 5 lat, z zastrzeżeniem jednak, że postanowienia umowne mogą tę kwestię uregulować w sposób odrębny. Wynika zatem z tego, że jeżeli strony w sposób wyraźny nie zakreślą granic czasowych obowiązywania licencji, to wiąże ona przez 5 lat od chwili zawarcia umowy. Postanowienia art. 66 znajdują pełne zastosowanie, gdy chodzi o terytorium Polski, natomiast kształtowanie się sytuacji poza granicami Polski zależne jest od reguł prawa prywatnego międzynarodowego, prawa autorskiego obowiązującego w kraju licencjobiorcy, a także od obowiązującego tam prawa zobowiązań. Zgodnie z treścią art. 66 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, skutkiem upływu terminu - ustalonego w umowie licencyjnej lub wynikającego z art. 66 ust. 1 – jest wygaśnięcie umowy licencyjnej, co pociąga za sobą także wygaśnięcie praw licencjobiorcy wynikających z tej umowy. Zauważyć należy brak pełnej harmonizacji treści przepisu art. 66 ust. 2 z treścią art. 68 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Porównując je w sposób zapewniający rozsądne wyjaśnienie ich wzajemnej relacji, należy uznać, iż art. 66 ma zastosowanie do sytuacji, gdy umowa licencyjna nie zawiera postanowień dotyczących zakresu jej obowiązywania, natomiast art. 68 stosować do tych przypadków, w których umowa zawiera wyraźne rozstrzygnięcia tej kwestii. Podsumowując należy uznać, że ramy czasowe umów licencyjnych są wyznaczane, poza tekstem umowy łączącym strony, przez przepisy art. 66 i 68, na podstawie których możemy wyodrębnić trzy sytuacje:

1)umowa na czas określony nie przekraczający 5 lat (art. 66);

2)umowa na czas oznaczony przekraczający 5 lat (art. 68 ust. 2);

3)umowa na czas nieoznaczony.

 

Ad 1)

W tym przypadku umowa wygasa z upływem wyznaczonego terminu, przy czym oczekiwane jest aby w sposób bardziej szczegółowy uregulować w umowie konsekwencje wygaśnięcia licencji. Umowy takiej, co do zasady, nie można wypowiedzieć, chyba że strony postanowiły inaczej.

 

Ad 2)

Umowa taka po upływie 5 lat przekształca się w umowę zawartą na czas nieoznaczony.

 

Ad 3)

Umowa zawarta na czas nieoznaczony może być wypowiedziana przez jej strony przy zachowaniu umownie ustalonych terminów wypowiedzenia (tak jak to ma miejsce w przypadku każdej umowy o charakterze ciągłym). W razie braku postanowień umownych przewidziany został roczny termin wypowiedzenia na koniec roku kalendarzowego.

Małgorzata Wiśniewska

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>