Egzekucja z ruchomości (część 2)

2. Sprzedaż zajętych ruchomości

Artykuł 864 k.p.c. stanowi, iż sprzedaż zajętych ruchomości nie może nastąpić wcześniej niż siódmego dnia liczonego od daty zajęcia. Sprzedaż zajętych ruchomości może nastąpić również bezpośrednio po zajęciu. W przypadku, jeżeli ruchomości ulegają łatwo zepsuciu albo sprawowanie nad nimi dozoru lub ich przechowywanie powodowałoby nadmierne koszty, a także, gdy zajęto inwentarz żywy, a dłużnik odmówił zgody na przyjęcie go pod dozór. (art. 864 § 2 )

Komornik może sprzedać z wolnej ręki ruchomości niewymienione w katalogu wyjątków umieszczonym art. 864 § 2, jeżeli dłużnik wyraził na to zgodę oraz jeżeli określił minimalną cenę zbycia. Sprzedaż nie może nastąpić wcześniej niż po dwóch tygodniach od dnia oszacowania, jeżeli żaden z wierzycieli prowadzących egzekucję nie sprzeciwił się jej w terminie tygodnia od daty zawiadomienia go przez komornika o zamiarze jej przeprowadzenia (treść tego artykułu odpowiada nowelizacji, która wejdzie w życie 3 maja 2012 roku, Dz. U. z 2011 r. Nr 233, poz. 1381).

Jeżeli zajęte ruchomości nie były używane, a stanowią przedmiot obrotu handlowego, mogą być na wniosek strony sprzedane przez komornika przedsiębiorcy prowadzącemu obrót takimi ruchomościami po cenach hurtowych. W przypadku, gdy takie ceny nie zostaną udokumentowane sprzedaż następuje po cenach o 25% niższych od wartości szacunkowej ruchomości. (art. 865 k.p.c.) Do oszacowania zajętych przedmiotów o wartości historycznej lub artystycznej komornik wzywa biegłego.

Przedmioty te mogą być sprzedane za pośrednictwem przedsiębiorstwa zajmującego się ich obrotem albo państwowemu muzeum, bibliotece, archiwum lub ośrodkowi badań i dokumentacji. W przypadku oszacowania wyrobów ze złota i platyny komornik również powołuje biegłego. Jest to spowodowane faktem, iż biegły posiada wiadomości specjalne, które nie są znane organowi egzekucyjnemu. Wyroby ze złota i platyny, z wyjątkiem przedmiotów użytkowych, oraz przedmioty ze złota lub platyny niezdatne do użytku komornik sprzedaje przedsiębiorstwu jubilerskiemu lub innemu zajmującemu się obrotem lub przerobem metali szlachetnych. Zajęte dewizy komornik sprzedaje bankowi lub innemu przedsiębiorcy zajmującemu się ich kupnem. Cena zbycia nie może być niższa od kursu kupna waluty obcej w złotych przez Narodowy Bank Polski w dniu poprzedzającym datę sprzedaży.

Sprzedaż rzeczy ruchomych zajętych w toku postępowania egzekucyjnego a nie sprzedanych w sposób określony powyżej organizowana jest na zasadzie licytacji publicznej lub sprzedaży komisowej. Cena wywołania w pierwszym terminie licytacji publicznej wynosi ¾ wartości szacunkowej. Jeżeli licytacja w pierwszym terminie nie dojdzie do skutku, zajęte ruchomości mogą być sprzedane w drugim terminie licytacyjnym. Cena wywołania w tym terminie wynosi ½ wartości szacunkowej. Sprzedaż licytacyjna nie może nastąpić za cenę niższą od ceny wywołania. O terminie i miejscu licytacji komornik zawiadamia dłużnika najpóźniej na trzy dni przed dniem licytacji. Dla sprzedaży komisowej zajętej ruchomości cenę sprzedażną ustala się w wysokości wartości szacunkowej. Jeżeli ruchomość nie zostanie po tej cenie sprzedana w ciągu miesiąca, komisant może obniżyć cenę sprzedażną o 25%. Z uzyskanej ceny sprzedażnej potrąca się prowizję komisową. Przystępujący do przetargu obowiązany jest złożyć rękojmię w wysokości 1/10 sumy oszacowania. W przetargu nie mogą uczestniczyć: dłużnik, komornik, ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo, osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym oraz licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji. Rękojmię złożoną przez licytanta, któremu udzielono przybicia, zatrzymuje się, natomiast pozostałym licytantom rękojmia zwracana jest niezwłocznie. Jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacji, co do zapłaty ceny, traci rękojmię, a skutki przybicia wygasają. Z utraconej rękojmi pokrywa się koszty egzekucji związanej ze sprzedażą, a reszta wchodzi w skład sumy uzyskanej w egzekucji albo w przypadku, gdy egzekucja została umorzona, suma ta jest przelewana na dochód Skarbu Państwa. Stawienie się jednego licytanta wystarcza do odbycia przetargu. Pełnomocnictwo do udziału w przetargu powinno być stwierdzone dokumentem z podpisem urzędowo poświadczonym, chyba, że chodzi o pełnomocnictwo udzielone adwokatowi lub radcy prawnemu. Komornik udzieli przybicia osobie ofiarującej najwyższą cenę, jeżeli po trzykrotnym wezwaniu do dalszych postąpień nikt więcej nie zaofiarował.

Z chwilą przybicia dochodzi do skutku sprzedaż ruchomości na rzecz nabywcy. Od tego czasu należą do niego pożytki uzyskane z ruchomości.

Jeżeli pierwsza licytacja nie doszła do skutku, wierzyciel może w ciągu dwóch tygodni od otrzymania zawiadomienia komornika może żądać wyznaczenia drugiej licytacji lub przejąć na własność ruchomości wystawione na sprzedaż albo niektóre z nich w cenie nie niższej od ceny wywołania. Jeżeli egzekucję prowadzi kilku wierzycieli, pierwszeństwo przejęcia ruchomości na własność przysługuje temu z nich, który ofiarował najwyższą cenę, przy równej zaś cenie – temu, na którego żądanie wcześniej dokonano zajęcia.

Warto wspomnieć również, iż Kodeks postępowania cywilnego stanowi, że przepisy dotyczące egzekucji z ruchomości stosuje się odpowiednio do egzekucji ze zwierząt, jeżeli nie jest to sprzeczne z przepisami dotyczącymi ochrony zwierząt.