Kto może ogłosić upadłość?

Przedsiębiorcy i nie tylko

Pierwszą największą grupę podmiotów, które mogą ogłosić upadłość stanowią przedsiębiorcy w rozumieniu artykułu 43 1 Kodeksu cywilnego, czyli osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne, nie będące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (tzw. ułomne osoby prawne), które prowadzą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Zgodnie z art. 151 § 1 Kodeksu spółek handlowych, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem niekoniecznie musi być celem działalności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzenie działalności gospodarczej. Podobnie rzecz się ma w przypadku drugiej ze spółek kapitałowych, spółki akcyjnej. Dlatego też, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej dopuszcza również możliwość ogłoszenia upadłości przez spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Kolejną grupę podmiotów posiadających zdolność upadłościową są wspólnicy osobowych spółek handlowych, ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem. Wspólnikami takimi są wspólnicy spółki jawnej, komplementariusz w spółce komandytowej i komandytariusz w spółce komandytowo-akcyjnej. Ponieważ, zgodnie z artykułem 95 § 1 Kodeksu spółek handlowych, wspólnik w spółce partnerskiej nie odpowiada za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce, jak również za zobowiązania spółki będące następstwem działań lub zaniechań osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę lub innego stosunku prawnego, które podlegały kierownictwu innego partnera przy świadczeniu usług związanych z przedmiotem działalności spółki, Prawo upadłościowe i naprawcze w artykule 5 pkt 2 ppkt 3 stanowi możliwość ogłoszenia upadłości dla partnerów spółki partnerskiej. Tym samym status partnerów został zrównany ze statusem wspólników spółki jawnej i komplementariuszy.

Wyłączenia

Prawo upadłościowe i naprawcze zawiera również pewne ograniczenia w ogłaszaniu upadłości podmiotów spełniających przesłanki z artykułu 5. Upadłości nie mogą ogłosić: Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego (np. gmina, powiat), publiczne samodzielne zakłady opieki zdrowotnej, instytucje i osób prawnych utworzonych w drodze ustawy, chyba że ustawa ta stanowi inaczej, oraz utworzone w wykonaniu obowiązku nałożonego ustawą, osoby fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne, uczelnie.