Zdarzenia zrównane z wypadkiem przy pracy

Wypadki stypendystów

Warunkiem niezbędnym dla dochodzenia przez pracownika świadczeń związanych z wypadkiem przy pracy jest objęcie ubezpieczeniem wypadkowym w czasie, w którym miało miejsce zdarzenie. Ustawa wymienia kilka grup ubezpieczonych, które mogą dochodzić roszczeń. Wśród uprawnionych wskazano osoby pobierające stypendium sportowe, które uległy wypadkom podczas uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów. Podobnie uregulowana została sytuacja osób, które jako słuchacze Krajowej Szkoły Administracji Publicznej pobierający stypendium ulegną wypadkowi w czasie nauki oraz osób pobierających stypendium odbywających szkolenie, staż, przygotowanie zawodowe dorosłych lub przygotowanie zawodowe w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący lub pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych.

Wypadki przy umowach cywilnoprawnych, działalności rolniczej i pozarolniczej

Na równi z wypadkiem przy pracy traktowane jest zdarzenie o podobnym charakterze, które miało miejsca podczas wykonywania lub współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Przepisy tzw. ustawy wypadkowej odnoszą się również do sytuacji, gdy wykonywana jest praca na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Wypadkiem przy pracy jest również zdarzenie, które miało miejsce podczas wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę traktowaną na równi z członkiem spółdzielni w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, pracy na rzecz tych spółdzielni. Dochodzić odszkodowania można również za wypadki związane z działalnością pozarolniczą. Przez wypadek przy pracy należy wówczas rozumieć wypadek przy wykonywaniu lub współpracy przy wykonywaniu zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej. Działalność pozarolnicza została zdefiniowana w ustawie z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2007 nr 205 poz. 1585 ze zm.). Osobą prowadzącą działalność pozarolniczą jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych; twórca i artysta; w określonych sytuacjach osoba prowadząca działalność w zakresie wolnego zawodu; wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnik spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej oraz osoba prowadząca niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.

Inne wypadki

Za wypadek przy pracy uznawany jest wypadek podczas wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania. Wskazanie to wynika z ogólnej zasady, iż do pracy wykonywanej przez skazanych lub tymczasowo aresztowanego stosuje się przepisy Kodeksy karnego wykonawczego stanowiące w tym zakresie lex specialis do przepisów Kodeksu pracy. Kodeks pracy może być stosowany tylko pomocniczo.

Wypadkiem przy pracy jest zdarzenie o podobnym charakterze, które miało miejsce podczas wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi.

Jeżeli osoba pełniąca mandat posła lub senatora ulegnie wypadkowi, traktowane jest to jak wypadek przy pracy, pod warunkiem, że poseł lub senator pobiera uposażenie. Regulacją ustawy są objęte również osoby odbywające służbę zastępczą oraz funkcjonariusze celni podczas pełnienia obowiązków służbowych.

Z dniem 1 października wchodzi w życie nowelizacja ustawy zakładająca zrównanie z wypadkiem przy pracy wypadku, który miał miejsce przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy uaktywniającej, czyli umowy o świadczenie usług zawieranej przez nianię z rodzicami albo rodzicem samotnie wychowującym dziecko.