Pozwolenie na budowę, jako forma reglamentacji publicznoprawnej

Jednym z najważniejszych praw posiadających umocowanie konstytucyjne jest prawo do własności. Ustawa z dnia 7 lipa 1994 r. prawo budowlane (t. j. Dz. U. 2010 Nr243 poz. 1623 ze zm.) stanowi o zasadzie swobody budowlanej, która nie jako jest przedłużeniem konstytucyjnego prawa do władania własnością. Powyższą zasada nie oznacza jednak całkowicie swobodnego prawa do tworzenia obiektów budowlanych na terenie własnej nieruchomości.

Pozwolenie na budowę- istota1

Art. 28 ustawy prawo budowlane stanowi, iż warunkiem rozpoczęcia robót budowlanych jest pozytywna decyzja o pozwoleniu na budowę. Nadmienić należy, iż decyzja ta powinna mieć charakter ostateczny.

Wydanie pozwolenia na budowę może być w określonych przypadkach uzależnione od posiadania innych pozytywnych aktów administracyjnych lub dokumentów. Art. 32 przedmiotowego aktu normatywnego przewiduje, iż wydanie pozwolenia na budowę może być uzależnione od otrzymania ocen oddziaływania na środowisko bądź innych pozwoleń. Jeżeli roboty budowlane mają odbywać się w pobliżu obiektu wpisanego na listę zabytków, wówczas wydanie pozwolenia na budowę uzależnione jest od uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na przeprowadzenie tych robót.

Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę2

Strona składając wniosek o uzyskanie pozwolenia musi złożyć niezbędnie załączniki:

  1. Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, jeśli jest ona wymagana przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy pamiętać, iż wniosek o wydanie pozwolenia powinien być złożony w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy.
  2. Projekt budowlany w czterech egzemplarzach wraz z niezbędnymi opiniami uzgodnieniami oraz zaświadczeniem o wpisie osoby, która opracowała ten projekt do rejestru uprawniającego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
  3. Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustawa, więc nie wymaga żadnego dowodu potwierdzającego powyższe uprawnienie. Art. 3 pkt. 11 omawianej ustawy precyzuje, iż przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego, albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z powyższego jasno wynika, iż nie tylko właściciel jest uprawnionym do wykonywania robót na własnej działce budowlanej, ale również podmioty posiadające inne tytuły prawne np. dzierżawca pod warunkiem, iż umowa dzierżawy przewiduje uprawnienie dzierżawcy do dokonywania robót budowlanych.

Powyższy katalog załączników nie ma charakteru wyczerpującego. W szczególnych przypadkach może on zostać poszerzony np. w przypadku budowy drogi transeuropejskiej wymagane będą wyniki audytu bezpieczeństwa drogowego.

Wyłączenia3

Przepisy art. 29-31 ustawy prawo budowlane stanowią o przypadkach, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane. Przykładami takich wyłączeń są:

1. Obiekty budowlane związane z produkcją rolną oraz obiekty uzupełniające zabudowę zagrodową. Nie chodzi tu jednak o wszystkie obiekty gospodarcze, a tylko te, które zostały enumeratywnie wyliczone np. płyty obornikowe, suszarnie kontenerowe o powierzchni do 21 m2;

2. Indywidualne przydomowe oczyszczalnie ścieków o wydajności 7,50 m3 na dobę;

3. Boiska szkolne służące do rekreacji;

4. Remont istniejących obiektów;

5. Przebudowa dróg.

W większości takich przypadków wystarczające jest samo zgłoszenie organowi administracji publicznej, który jednak ma prawo nałożenia w formie decyzji na stronę obowiązku uzyskania pozwolenia.

Specyfika treści pozwolenia na budowę4

Pozwolenie na budowę jest decyzją administracyjną. Odpowiednie zastosowanie mają tutaj przepisy Kodeksy Postępowania Administracyjnego, a w szczególności art. 107 KPA wskazujący obligatoryjne elementy, jakie powinny znaleźć się w decyzji. Organ administracji wydając pozwolenie na budowę oprócz uprawnienia do dokonania odpowiednich robót może także zobowiązać adresata decyzji do określonego postępowania.

Zgodnie z art. 36 ustawy prawo budowlane organ w omawianej decyzji może określić szczególne warunki zabezpieczenia terenu i prowadzenia robót budowlanych. W pozwoleniu na budowę można wskazać czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych lub określić termin rozbiórki istniejących budowli lub obiektów tymczasowych. Organ może także wskazać prawa i obowiązki adresata decyzji wynikające z ustawy np. obowiązek powiadomienia organu o zakończeniu robót celem przystąpienia do użytkowania obiektu.

Wygaśnięcie decyzji5

Należy pamiętać, iż wydane pozwolenie na budowę ma wyznaczony okres obowiązywania. Jeżeli adresat opisywanej decyzji nie rozpocznie prac przed upływem 3 lat od terminu, w którym pozwolenie stało się  ostateczne to decyzja ta wygasa.

Adrian Głowacki

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>