Opłata adiacencka z tytułu podziału oraz scalenia i podziału nieruchomości. Kwestie szczegółowe

Prawodawca w ustawie o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 Nr 115 poz.741 ze zm., dalej zwana ustawą) przewidział trzy różne stany faktyczne rodzące możliwość nałożenia przez organ wykonawczy gminy opłaty adiacenckiej: podział nieruchomości, scalenie i podział nieruchomości oraz budowę infrastruktury technicznej z wykorzystaniem środków publicznych. W niniejszym artykule zostaną omówione kwestie szczegółowe, jakie wiążą się z dwoma pierwszymi z wymienionych sytuacji, w których następstwie właściciel nieruchomości lub, w niektórych wypadkach, jej użytkownik wieczysty, może zostać zobowiązany do zapłaty opłaty adiacenckiej.

Opłata adiacencka z tytułu podziału nieruchomości

Art. 98a ustawy dotyczy opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości. Rada gminy może ustalić wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej maksymalnie na poziomie 30% wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału. Po upływie 3 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji w sprawie podziału albo uprawomocnienia się orzeczenia sądowego w tej sprawie organ wykonawczy gminy nie może nałożyć tej opłaty.

Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu wydania wspominanej ostatecznej decyzji lub uprawomocnienia się orzeczenia.

Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Nie uwzględnia się przy tym części składowych nieruchomości.

Zgodnie z ustawą wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Ważnym zastrzeżeniem jest to, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wydzielono działki gruntu pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych, wówczas do określenia wartości nieruchomości, zarówno według stanu przed podziałem jak i po podziale, powierzchnię nieruchomości pomniejsza się o powierzchnię działek gruntu wydzielonych pod te drogi lub pod ich poszerzenie. Ustawa stanowi, że w rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz i za zgodą gminy prawa do działki gruntu wydzielonej w wyniku podziału. Różnice między wartością działki gruntu wydzielonej w wyniku podziału a należnością wynikającą z opłaty adiacenckiej rozliczane są za pomocą dopłat.

Opłata adiacencka z tytułu scalenia i podziału nieruchomości

W art.107 ustawy uregulowano sytuację opłat adiacenckich z tytułu scalenia i podziału nieruchomości. Maksymalną wysokość stawki procentowej tej opłaty rada gminy może ustalić na poziomie 50% wzrostu jej wartości. Ustawa przewiduje zastrzeżenie, że przy ustalaniu wartości dotychczas posiadanych nieruchomości nie uwzględnia się wartości urządzeń, drzew i krzewów, jeżeli zgodnie z art. 106 ust. 1, zostało za nie wypłacone odszkodowanie.

Protokół uzgodnień, podpisany przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz podmioty zobowiązane do poniesienia opłat adiacenckich, określa termin i sposób ich wnoszenia. Jeżeli natomiast do zawarcia ugody nie dojdzie, wówczas o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości. Tak ustalony termin nie może być krótszy niż termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej. Podobnie jak w przypadku podziału nieruchomości, tak i w rozliczeniu opłaty adiacenckiej z powodu scalenia i podziału nieruchomości lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz i za zgodą gminy prawa do działki gruntu wydzielonej w wyniku tego scalenia i podziału.

 

Bibliografia:

1) Horoszko M., Pęchorzewski D., „Gospodarka nieruchomościami. Komentarz”, Warszawa 2010,

2) Kaczor A., Klimczyk A., Pucher P., Skowron R.T., Wypiór R., Zawada G.(red.), „Leksykon nieruchomości”, Warszawa 2008

3) Durzyńska M., „Rozgraniczenie i podział nieruchomości”, Warszawa 2009,

4) Bieniek G., Rudnicki S., „Nieruchomości. Problematyka prawna”, Warszawa 2007,

5) Kisilowska H.(red.), „Nieruchomości. Zagadnienia prawne”, Warszawa 2009,

6) Kopyra J., „Podział nieruchomości gruntowej na postawie ustawy o gospodarce nieruchomościami”, Warszawa 2008.

Dawid Pieczonka

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>

Nasze porady są ubezpieczone