Przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego

Zgodnie z art. 163 kodeksu pracy urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

Co do zasady każdy pracownik powinien wykorzystać urlop wypoczynkowy w terminie określonym w planie urlopów. W praktyce niejednokrotnie zdarza się, iż w wyniku okoliczności losowych pracownik nie może skorzystać z wcześniej zaplanowanego urlopu.

Przesunięcie terminu urlopu na wniosek pracownika:

Zgodnie z art. 164§1 kodeksu pracy przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami. Przywołany przepis nie określa jednak żadnych konkretnych okoliczności, które uzasadniają przesunięcie terminu urlopu. W związku z tym należy dojść do wniosku, iż muszą to być okoliczności, które w konkretnej sytuacji uniemożliwiają pracownikowi wykorzystanie urlopu zgodnie z jego przeznaczeniem. W literaturze przedmiotu za w/w okoliczności uznaje się:

a) konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny,

b) odwołanie wczasów przez organizatora,

c) brak możliwości wspólnego wykorzystania urlopu ze współmałżonkiem.

Warto w tym miejscu podkreślić, iż przesunięcie urlopu może nastąpić co oznacza, iż przesunięcie urlopu uzależnione jest od decyzji pracodawcy.

Przesunięcie terminu urlopu z przyczyn leżących po stronie pracodawcy:

W świetle art. 164§2 kp. przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy. Za poważne zakłócenia w pracy w literaturze dosyć powszechnie uznaje się:

a) konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego,

b) konieczność usunięcia awarii,

c) niespodziewane spiętrzenie prac, których wykonanie może w istotny sposób oddziaływać na pozycję pracodawcy. 

Warto zwrócić uwagę, iż w kodeksie pracy brakuje regulacji nakładających na pracodawcę obowiązek zwrotu pracownikowi kosztów związanych z przesunięciem terminu rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego (z przyczyn dotyczących pracodawcy). W tym zakresie możliwe jest jednak zastosowanie w drodze analogii art. 167§2 kp. zgodnie, z którym pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.

Obowiązkowe przesunięcie urlopu ze względu na zaistnienie przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy :

Niezależnie od powyższego warto zwrócić uwagę, iż na podstawie art. 165 kp. pracodawca jest zobowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy w sytuacji, gdy pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:  

a) czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,  

b) odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,  

c) powołania na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy,

d) urlopu macierzyńskiego.

Grzegorz Czaja