Skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego

Skutki, jakie niesie ze sobą ogłoszenie upadłości w stosunku do zobowiązań upadłego reguluje rozdział 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Powstałe skutki różnią się w przypadku przeprowadzenia upadłości likwidacyjnej jak i upadłości układowej.

Regulacja ustawowa

Ustawa prawo upadłościowe i naprawcze w art. 83-86 przedstawia zasady ogólne w zakresie skutków ogłoszenia upadłości, które stosuje się do zobowiązań upadłego zarówno w przypadku upadłości likwidacyjnej, jak i upadłości układowej. Na mocy art. 83 nieważne są postanowienia umowy zastrzegające na wypadek ogłoszenia upadłości zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest upadły. Nieważność takich postanowień dotyczy ogłoszenia upadłości upadłego, jak i kontrahenta upadłego.  Na mocy art. 84 ust. 1 ustawy  postanowienie umowy, której stroną jest upadły, uniemożliwiające albo utrudniające osiągnięcie celu postępowania upadłościowego jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości. Ponadto, umowa przeniesienia własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa zawarta w celu zabezpieczenia wierzytelności jest skuteczna wobec masy upadłości, jeżeli została zawarta w formie pisemnej z datą pewną.

Skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego w przypadku ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu

Od dnia ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu do dnia uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o umorzeniu postępowania, upadły albo zarządca nie mogą spełniać świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem. Ograniczenie to zostało ustanowione ze względu na fakt, iż postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu ma na celu restrukturyzację zobowiązań upadłego w drodze układu.

Skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego

Na mocy art. 91 ustawy zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności świadczenia jeszcze nie nastąpił, stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości. Ma to na celu zrównanie statusu wierzycieli dochodzących należności. Ponadto zobowiązania majątkowe niepieniężne zmieniają się z dniem ogłoszenia upadłości na zobowiązania pieniężne i z tym dniem stają się płatne, chociażby termin ich wykonania jeszcze nie nastąpił. To uregulowanie ma na celu realizację zasady równości wierzycieli, ze względu na fakt, iż zamiana zobowiązań niepieniężnych na pieniężne umożliwi natychmiastowe zaspokojenie wszystkich wierzycieli w ramach podziału funduszów masy upadłości.

W przypadku zawarcia umowy wzajemnej, jeżeli w dniu ogłoszenia upadłości zobowiązania z umowy wzajemnej nie zostały wykonane w całości lub w części, syndyk może wykonać zobowiązanie upadłego i zażądać od drugiej strony spełnienia świadczenia wzajemnego lub od umowy odstąpić. Jeżeli syndyk odstępuje od umowy, druga strona nie ma prawa do zwrotu spełnionego świadczenia, chociażby świadczenie to znajdowało się w masie upadłości. Strona może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu wykonania zobowiązania i poniesionych strat, zgłaszając te wierzytelności sędziemu-komisarzowi.

Magdalena Machy

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>