Założenie własnego radia internetowego - krótki przewodnik praktyczny

Celem niniejszej pracy będzie omówienie poszczególnych kroków związanych z założeniem i prowadzeniem komercyjnego radia internetowego. Autor zwróci szczególną uwagę na następujące kwestie: czy jest to działalność gospodarcza i czy wymaga ona szczególnej wiedzy lub zezwolenia, jak wyglądają kwestie podatkowe, komu i na jakiej podstawie płacić za korzystanie z utworów, na co powinno zwrócić się uwagę przy zatrudnianiu pracowników. Do tego rozważy wybór formy działalności oraz postara się przedstawić etapy jej rejestracji.

Zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W literaturze podnosi się, że pojęcie zarobkowej działalności nie dotyczy efektu tej działalności, ale celu. Oznacza to, że nie musi ona ekonomicznie przynosić zysku, a jedynie musi być nastawiona na jego osiąganie. Komercyjny charakter radia sprawia, że nasza działalność spełnia oczywiście ten warunek. Nie ma również wątpliwości, że aby prowadzić radio internetowe należy posiadać wyodrębniony zespół składników(takich jak np. komputer, łącze internetowe, mikrofon, zbiór utworów), z których w trakcie naszej działalności będziemy korzystać w sposób zorganizowany. Działalność ciągła to taka, którą znamionuje powtarzalność wykonywanych czynności, a nie jednorazowość. Prowadzenie radia internetowego możemy również zakwalifikować do sfery świadczenia usług. Wynika z tego, że będziemy zatem podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą.

Kolejną kwestią jest czy będziemy potrzebowali jakiejś formy zezwolenia na prowadzenie naszej działalności. Art. 46 ust. pkt 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewiduje konieczność uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych. Natomiast art. 4 pkt 2 ustawy o radiofonii i telewizji definiuje rozpowszechnianie jako: bezprzewodowa emisja programu do równoczesnego, powszechnego odbioru (system powszechnego odbioru), wprowadzanie programu do sieci kablowej (system zbiorowego odbioru). Ustawa milczy o świadczeniu tej usługi za pomocą internetu. W związku z tym należy przyjąć, że przesył sygnału radiowego w ten sposób nie jest rozpowszechnianiem w rozumieniu ustawy o radiofonii i telewizji, a zatem nie będzie wymagał uzyskania koncesji.

Rozpoczęcie działalności

Gdy już wiemy, że będziemy prowadzili działalność gospodarczą i nie musimy zdobywać żadnych dodatkowych zezwoleń, możemy zastanowić się nad formą organizacyjną w jakiej ową działalność będziemy prowadzili. Naturalnym i najprostszym rozwiązaniem wydaje się być wpis do ewidencji działalności gospodarczej jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą(przedsiębiorca). Wniosek o wpis należy złożyć we właściwym urzędzie gminy, a organem dokonującym wpisu będzie odpowiednio wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Rozwiązanie takie do niedawna byłoby najwłaściwsze (wg autora tekstu). Jednak 8.01.2009 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która obniżyła do kwoty 5 000 zł minimalną wysokość kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Dlaczego ta forma prawna jest korzystniejsza dla przedsiębiorcy? Otóż spółka ta może być prowadzona przez jednego wspólnika. Co ważniejsze wspólnik nie odpowiada w sposób osobisty za zobowiązania spółki(co miałoby miejsce w wypadku wpisu przedsiębiorcy do EDG), a za zobowiązania spółki odpowiedzialność ponosi sama spółka. Zwalnia to zatem założyciela spółki z odpowiedzialności własnym majątkiem za zobowiązania spółki. Należy zaznaczyć, że ma to ogromne znaczenie dla każdego przedsiębiorcy, ponieważ wierzyciel będzie mógł prowadzić skuteczną egzekucje tylko i wyłącznie z majątku spółki, a nie z majątku osobistego wspólnika. Trzeba zwrócić uwagę, że w działalności radia internetowego może się to okazać niezwykle ważne. Roszczenia odszkodowawcze jakie mogą być związane z nielegalnym nadawaniem utowrów muzycznych mogą sięgać nawet kilkunastu tysięcy złotych, a owego nielegalnego nadawania można się dopuścić bez własnej winy np. na skutek działania pracownika (za szkodę wynikła z działalności pracownika na podstawie art 435 Kodeksu Cywilnego odpowiada przedsiębiorca go zatrudniający a pracownik jeżeli jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę odpowiada za swoje działania jedynie trzykrotnością swego wynagrodzenia i to nie wobec poszkodowanego a wobc przedsiębiorcy). Poza tym ewentualne kredyty lub pożyczki na inwestycje związane z rozwojem rozgłośni będzie mogła zaciągać sama spółka, a nie wspólnik w związku z czym to spółka będzie odpowiadała ze ich spłacenie. Jest to naprawdę dobre zabezpieczenie dla osoby chcącej podjąć działalność gospodarczą, zwłaszcza że w naszym przypadku 5 000 zł wkładu wniesione na pokrycie kapitału zakładowego stanowi równowartość średniej jakości laptopa i sprzętu rejestrującego dźwięk niezbędnych nam przecież do pracy.

Przejdźmy zatem do procedury związanej z założeniem działalności w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Po pierwsze, konieczne będzie złożenie oświadczenia przed notariuszem o założeniu spółki(umowa spółki), a ten sporządzi akt notarialny. Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna określać: firmę i siedzibę spółki, przedmiot działalności spółki, wysokość kapitału zakładowego, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników, czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony. Autor tekstu nie będzie omawiał tych elementów bo nie powinno być to przedmiotem tak ogólnej pracy jak niniejsza. Po drugie, należy wnieść wkłady na pokrycie kapitału zakładowego spółki. Wkłady to albo kwoty pieniężne albo dobra materialne lub niematerialne o wartości dającej się wyrazić w pieniądzu(tzw. aport). Przedmiotem aportu nie mogą być: prawa niezbywalne bądź świadczenie pracy lub usług. W naszym przypadku wkładem mógłby być niezbędny do nadawania sprzęt lub też po prostu suma pieniężna, za którą owy sprzęt zostałby później przez spółkę nabyty. Po trzecie, trzeba powołać zarząd. Zarząd będą powoływali wspólnicy spośród siebie lub spośród osób trzecich. Dla nas najlepszym rozwiązaniem będzie powołanie jednoosobowego zarządu i wybranie do niego naszego jedynego wspólnika, czyli nas. Po czwarte, należy dokonać wpis do odpowiedniego rejestru. Będzie nim Krajowy Rejestr Sądowy, który prowadzony jest przez sądy rejestrowe będące w strukturach sądów gospodarczych funkcjonujących w ramach sądów rejonowych. Zgłoszenie spółki sądu rejestrowego powinno zawierać: firmę, siedzibę i adres spółki, przedmiot działalności spółki, wysokość kapitału zakładowego, określenie, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, nazwiska, imiona i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki, nazwiska i imiona członków rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli ustawa lub umowa spółki wymaga ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wspólnicy wnoszą do spółki wkłady niepieniężne - zaznaczenie tej okoliczności, czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony, jeżeli umowa wskazuje pismo przeznaczone do ogłoszeń spółki – oznaczenie tego pisma. Wniosek o wpis składa się na urzędowym formularzu, który dostępny jest na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (http://bip.ms.gov.pl/krs/krs_rej_szoo.php ). W naszym wypadku będziemy musieli wypełnić wzory KRS-WK, KRS-WE, KRS-WM. Po wypełnieniu formularzy i opłaceniu wniosku składamy je do właściwego sądu rejestrowego, a ten najpierw przeprowadza postępowanie formularzowe(w toku którego sprawdza istnienie braków formalnych), a następnie postępowanie merytoryczne na zakończenie którego wydaje postanowienie o dokonaniu wpisu. Na podstawie postanowienia do dokonuje się czynności materialno – technicznej jaką jest wpis. Od momentu dokonania wpisu, spółka uzyskuje osobowość prawną i staje się pełnoprawnym przedsiębiorcą(ze względu na niewielką ilość miejsca pominięto zagadnienie spółki w organizacji).

Opłacenie utworów

Gdy mamy już w pełni założoną działalność gospodarczą należałoby ją w końcu rozpocząć. Jak wiadomo „solą” każdej stacji radiowej jest emitowanie utworów muzycznych. Jednak nie można tego robić w sposób dowolny. Art. 105 ustawy Prawo autorskie i prawa pokrewne stanowi, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zbiorowym zarządzaniem oraz że ma legitymację procesową w tym zakresie. Są to stowarzyszenia zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych. Odtworzenie jakiegokolwiek utworu w naszym radiu będzie wymagało zgody takiej właśnie organizacji. Zgodę można uzyskać poprzez zakup odpowiedniej licencji od określonej organizacji. W Polsce takimi organizacjami będą Stowarzyszenie Autorów Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych(ZAiKS), STOART Związek Artystów Wykonawców, Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych oraz Związek Producentów Audio-Video. Z każdym stowarzyszeniem należy skontaktować się oddzielnie i zawrzeć umowę. Zazwyczaj opłata będzie miała charakter abonamentu, opłaty minutowej lub godzinnej czy też procentu w udziale z zysków radia internetowego.

Zatrudnienie pracowników

Kolejnym krokiem w rozpoczęciu naszej działalności będzie zatrudnienie odpowiednich pracowników. Skupię się jedynie na prawnej stronie problemu. Do prowadzenia audycji radiowej trzeba zatrudnić co najmniej kilka osób. Naturalnym rozwiązaniem wydaje się zawarcie z nimi umowy o pracę(pominę rozważania na temat atrakcyjności umowy zlecenia). Umowę taką zawiera się na piśmie. Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia, wymiar czasu pracy, termin rozpoczęcia pracy. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Umowę taką można zawrzeć na czas określony, nieokreślony, do wykonania określonej pracy oraz na okres próbny. Umowa na okres próbny może być zawarta na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Należy pamiętać o zakazie dyskryminacji pracowników zarówno przy zatrudnianiu jak też w pozostałych aspketach stosunku pracy. Stosunek pracy kończy się zazwyczaj poprzez jego wypowiedzenie(okres wypowiedzenia zależny jest od rodzaju zawartej umowy o pracę) lub też w wyjątkowych wypadkach bez wypowiedzenia, a także na mocy porozumienia stron. Należy również zwrócić uwagę na uprzywilejowanie niektórych podmiotów (np. osób w okresie przedemerytlnym czy kobiet w ciąży) i mieć pełną świadomość konsekwencji zatrudniania takich osób(np. utrudnienia w wypowiedzeniu umowy).

Kwestie podatkowe

Gdy już rozpoczniemy działalność ważnym aspektem będzie płacenie podatków. W naszym wypadku podatek dochodowy będzie określać ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ działamy jako spółka prawa handlowego. Przedmiotem opodatkowania jest dochód osoby prawnej. Dochodem jest przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Przychód to wszystko to co osoba prawna uzyskała w toku swej działalności, a kosztami uzyskania będą wszelkie wydatki związane z wykonywaną działalnością. Podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Rokiem podatkowym co do zasady jest rok kalendarzowy. Podstawę opodatkowania stanowi dochód, a stawka opodatkowania co do zasady wynosi 19 %. Podatnicy są obowiązani wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące. W wypadku odpłatności odbioru nadania należy również odprowadzić podatek VAT. Wspomnieć również należy, że pracodawca będzie płatnikiem dla zatrudnionych pracowników(będzie musiał za nich odprowadzać podatek dochodowy).

 

Podsumowując: rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej to proces niełatwy. Należy podjąć trafne strategicznie ważne decyzje, przede wszystkim wybór formy organizacyjnej. Nie raz będzie trzeba się postarać o uzyskanie odpowiedniego zezwolenia, koncesji czy nabycie licencji. Należy bacznie śledzić kogo i na jakiej podstawie prawnej zatrudniamy oraz pamiętać o konieczności odprowadzania podatku dochodowego.

Bartosz Pawletta

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>