Zarzuty przysługujące przejemcy długu

W chwili gdy umowa o przejęcie długu staje się skuteczna, w miejsce dłużnika wstępuje osoba trzecia- przejemca, zaś dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia na rzecz wierzyciela. Trzeba mieć jednak na uwadze że okoliczności jakie istniały między pierwotnym dłużnikiem a wierzycielem mogą być przyczyną zarzutów, które przysługiwały temu pierwszemu. W związku z powyższym zasadna jest regulacja zawarta w art. 524 Kodeksu Cywilnego przyznająca przejemcy długu wszystkie zarzuty przysługujące dawnemu dłużnikowi wobec wierzyciela, z wyjątkiem zarzutu potrącenia z wierzytelności dotychczasowego dłużnika.

Charakter przejęcia długu

W doktrynie panuje spór co do tego czy przejęcie długu ma charakter abstrakcyjny czy kauzalny. To ustalenie jest bardzo istotne w ustaleniu jakie rodzaje zarzutów przysługują przejemcy długu. Bardzo ciężko jest jednoznacznie ustalić czy przejęcie długu ma charakter abstrakcyjny czy kauzalny tak aby owe ustalenie odnosiło się do wszystkich sytuacji przejęcia długu. Wobec tego należy ustalić na podstawie jakiego stosunku prawnego (zewnętrznego) poszukiwać będziemy przyczyny prawnej omawianego przysporzenia. Czy będzie to umowa rodząca stosunek zobowiązaniowy między dłużnikiem a wierzycielem, czy może umowa o przejęcie długu zawarta pomiędzy osobą trzecią a jedną ze stron stosunku rodzącego zobowiązanie. Jeżeli każdorazowe przejęcie długu kwalifikowane by było jako czynność abstrakcyjna przejemca położony by był w bardzo niekomfortowej sytuacji gdyż nie mógłby powołać się na zarzuty wynikające ze stosunku prawnego, łączącego dotychczasowego i nowego dłużnika.

Zarzuty przysługujące przejemcy długu na podstawie art. 524 K.C.

Zgodnie z regulacją zawarta w art. 524 Kodeksu Cywilnego przejemca ma prawo podnosić wszystkie zarzuty jakie przysługiwały dotychczasowemu dłużnikowi. W związku z powyższym przejemca może podnosić zarzuty rozłożenia świadczenia na raty, obniżenia odsetek, może żądać stwierdzenia nieważności umowy z powodu jej sprzeczności z ustawą i zasadami współżycia społecznego czy też z powodu niemożliwości świadczenia. Przejemca może powołać się również na zarzut przedawnienia. Na przykład w sytuacji rozpoczęcia biegu przedawnienia na korzyść dotychczasowego dłużnika, w przypadku przejęcia długu biegnie ono nadal na korzyść przejemcy. Art. 524 § 1 Kodeksu Cywilnego zawiera jednak jedno wyłączenie, a mianowicie przejemca długu nie może podnosić zarzutu potrącenia wierzytelności przysługującej poprzedniemu dłużnikowi. Warto również nadmienić, że przejemcy przysługują również zarzuty wynikające z zawartej umowy przejęcia na podstawie przepisów ogólnych Kodeksu Cywilnego. Są to m.in. zarzuty uznania umowy za nieważna z powodu wad oświadczeń woli, jej sprzeczności z ustawą czy zasadami współżycia społecznego. Przejemcy długu przysługują również zarzuty osobiste wynikające ze stosunku obligacyjnego łączącego go z wierzycielem. Czyli jeżeli przejemcę łączy stosunek zobowiązaniowy z wierzycielem, na podstawie którego dysponuje on wierzytelnością może on dokonać potrącenia własnej wierzytelności w formie zarzutu i doprowadzić do umorzenia wskazanych wierzytelności.

Inne zarzuty

Przejemca może również podnieść zarzuty wynikające ze stosunku łączącego go z dłużnikiem, ale tylko wtedy gdy znane były one wierzycielowi. Polega to na tym, że wierzyciel ma pozytywną informację dotyczącą zarzutów w chwili wyrażania zgody na zawarcie umowy o przejęcie długu. Zgodnie zaś z art. 524 § 2 Kodeksu Cywilnego przejemcy nie przysługują natomiast zarzuty oparte na później uzyskanej wiedzy o faktach dotyczących treści stosunku między przejemcą a dłużnikiem.

Natalia Słomowska

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>