Wznowienie postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest jedynym ze środków przewidzianym w celu wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu. Przesłanki jego dochodzenia, wymagane terminy i rozstrzygnięcia zawiera ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przesłanki wznowienia postępowania

Przypadki gdy można domagać się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu podzielić można na 3 grupy.

a. Przesłanki nieważności

Nieważność zachodzi, po pierwsze, gdy w składzie sądu brała udział osoba nieuprawniona, albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się jego wyłączenia. Przesłanki wyłączenia sędziego zawiera art. 18 p.p.s.a.

Drugą przyczyną stwierdzenia nieważności jest brak zdolności sądowej lub procesowej, a także brak należytej reprezentacji czy wręcz pozbawienia możności działania. Jeżeli doszło do potwierdzenia dokonanych czynności procesowych przez stronę, brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo niemożność działania ustała jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia, nie można żądać wznowienia.

b. Przesłanki niezgodności z Konstytucją lub prawem międzynarodowym

Jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, można również domagać się wznowienia postępowania.

Zaliczającą się do tej grupy przesłanką jest również rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

c. Przesłanki restytucyjne

Ostatnią grupą przesłanek dopuszczalności wznowienia są następujące sytuacje:

• Gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym, albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;

• Gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa- musi być to stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte albo zostało umorzone z powodów innych niż brak dowodów.

• Późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, ktore mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z ktorych strona nie mogła skorzystac w poprzednim postępowaniu;

• Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.

Właściwość sądu

Właściwość sądu uzależniona jest od przyczyn, z jakich dochodzi się wznowienia postępowania. Jeżeli w grę wchodzi nieważność aktu, należy zwrócić się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie (jeżeli zaskarżono akty dwóch instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny). W przypadku innych podstaw właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w danej sprawie.

Co do zasady, do postępowania w sprawie wznowienia stosuje się przepisy o trybie pierwszoinstancyjnym.

Sędzia, którego udziału lub zachowania dotyczy wniosek o wznowienie, jest z mocy prawa wyłączony od orzekania w sprawie.

Termin wniesienia skargi

Zasadniczym terminem do wniesienia skargi są trzy miesiące, biegnące od, odpowiednio:

a. Dnia, w którym strona dowiedziała się o przyczynie wznowienia;

b. Dnia, w którym strona lub jej pełnomocnik (przedstawiciel ustawowy) dowiedział się o orzeczeniu

c. Dnia, w którym weszło w życie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Warto pamiętać, że po upływie pięciu lat nie można żądać wznowienia postępowania, z wyjątkiem sytuacji braku należytej reprezentacji czy pozbawienia możności działania strony.

Wymogi dotyczące skargi

Poza standardowymi elementami pisma w postępowaniu sądowym, skarga o wznowienie powinna zawierać:

a. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia;

b. Podstawę wznowienia i jej uzasadnienie;

c. Okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi;

d. Żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.

Rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia

Po rozpoznaniu sprawy, sąd administracyjny może wydać następujące orzeczenia:

a. Oddalić skargę;

b. Uwzględnić skargę i zmienić skarżone orzeczenie;

c. Uwzględnić skargę o wznowienie postępowania i uchylić zaskarżone orzeczenie i skargę odrzucić lub umorzyć postępowanie.

Paula Słowik

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>