Eksmisja- część II

Lokal socjalny, lokal zamienny, pomieszczenie tymczasowe

Tytuł wykonawczy nakazujący opróżnienie lokalu lub pomieszczenia, może jednocześnie przyznawać dłużnikowi prawo do lokalu socjalnego lub zamiennego albo do pomieszczenia tymczasowego. Chociaż ustawa o ochronie praw lokatorów wyraźnie określa warunki, jakie muszą one spełniać, w praktyce pojęcia te są bardzo często mylone:

1. lokal socjalny– lokal nadający się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny, którego powierzchnia pokoi przypadająca na członka gospodarstwa domowego najemcy nie może być mniejsza niż 5 m2, a w wypadku jednoosobowego gospodarstwa domowego 10 m2, przy czym lokal ten może być o obniżonym standardzie;

2. lokal zamienny– lokal znajdujący się w tej samej miejscowości, w której jest położony lokal dotychczasowy, wyposażony w co najmniej takie urządzenia techniczne, w jakie był wyposażony lokal używany dotychczas, o powierzchni pokoi takiej jak w lokalu dotychczas używanym; warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli na członka gospodarstwa domowego przypada 10 m2 powierzchni łącznej pokoi, a w wypadku gospodarstwa jednoosobowego – 20 m2 tej powierzchni;

3. pomieszczenie tymczasowe– pomieszczenie nadające się do zamieszkania, posiadające dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu, chociażby te urządzenia znajdowały się poza budynkiem, oświetlenie naturalne i elektryczne, możliwość ogrzewania, niezawilgocone przegrody budowlane oraz zapewniające możliwość zainstalowania urządzenia do gotowania posiłków, zapewniające co najmniej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę i w miarę możności znajdujące się w tej samej lub pobliskiej miejscowości, w której dotychczas zamieszkiwały osoby przekwaterowywane.

W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Jeżeli z tytułu wykonawczego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik usunie dłużnika do innego pomieszczenia, do którego dłużnikowi przysługuje tytuł prawny i w którym może zamieszkać. Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje taki tytuł prawny, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, na wniosek komornika, wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy. Po upływie tego terminu komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej przez gminę. Co prawda komornik jest zobowiązany do powiadomienia gminy o potrzebie zapewnienia dłużnikowi pomieszczenia tymczasowego, jednak rozwiązanie to było szeroko krytykowane, m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który podnosił, że znacznie wzrośnie odsetek osób bezdomnych na skutek zalegania z opłatami czynszowymi.

Eksmisja na bruk

W przypadku dłużników, którym nie wskazano lokalu, do którego mogliby się przekwaterować, przepisy przewidują szczególną ochronę. Mianowicie wyroków sądu nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie. Okresu ochronnego nie stosuje się, gdy powodem opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego. Osoby usunięte z lokalu z któregoś z powyższych powodów, trafią do noclegowni lub schroniska.

O tym, czy jest to rozwiązanie trafne, będzie można mówić dopiero w najbliższym czasie, ponieważ komornicy nadal czekają na stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości do nowych przepisów.