Wypowiedzenie umowy zlecenia.

Forma wypowiedzenia umowy:

W świetle art. 746 kc. w związku z art. 61 kc. wypowiedzenie umowy zlecenia może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia woli drugiej stronie. Dla skuteczności złożonego oświadczenia woli nie jest wymagane zachowanie formy szczególnej.

Skutki wypowiedzenia umowy:

W kontekście art. 746 kc. warto przede wszystkim zwrócić uwagę na skutki wypowiedzenia umowy zlecenia.

W przypadku, gdy umowę wypowiedział dający zlecenie:

1. Jest on zobowiązany zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia.

2. W przypadku zlecenia odpłatnego – zobligowany jest dodatkowo do uiszczenia przyjmującemu zlecenie takiej części wynagrodzenia, jaka odpowiada wykonanej przez przyjmującego zlecenie części działań.

3. W sytuacji wypowiedzenia umowy zlecenia bez ważnego powodu – zobowiązany jest do naprawienia powstałej szkody.

W sytuacji, gdy umowę wypowiedział przyjmujący zlecenie:

1. Powinien rozliczyć się z otrzymanych zaliczek.

2. W przypadku wypowiedzenia umowy zlecenia bez ważnego powodu – jest on odpowiedzialny za ewentualną szkodę powstałą z tego tytułu.

Ważne powody:

Nawiązując do powyższego warto zauważyć, iż użyte w art. 746 kc. pojęcie ważnych powodów jest niezwykle obszerne. W piśmiennictwie dosyć powszechnie wskazuje się, iż za ważne powody można uznać czynniki o charakterze zewnętrznym, powszechnym, obiektywnym (np. zmiana stosunków gospodarczych).

W doktrynie prezentowane jest także podejście zgodnie, z którym ważnymi powodami są okoliczności dotyczące wyłącznie stron konkretnej umowy zlecenia. W związku z powyższym dający zlecenie (opierając się na ważnych powodach) jest uprawniony do wypowiedzenia umowy, gdy przyjmujący zlecenie nie udziela mu informacji o przebiegu sprawy, lub w przypadku utraty zaufania w jego uczciwość, staranność, kwalifikacje, umiejętności. Ważnym powodem dla przyjmującego zlecenia może być natomiast nieudzielenie niezbędnej zaliczki przez dającego zlecenie.

Zrzeczenie się uprawnienia do wypowiedzenia umowy:

Zgodnie z art. 746§3 kc. strona umowy nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Nawiązując do powyższego należy zwrócić uwagę, iż art. 746§3 kc. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że jego zastosowania strony umowy zlecenia nie mogą wyłączyć ani w umowie, ani w późniejszej czynności prawnej, dokonywanej przed zaistnieniem przyczyny. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z 16 lutego 2001 r. (sygn. IV CKN 244/00) w którym wskazano, że zasada wynikająca art. 746§3 (pomimo zasady swobody umów) nie może być wolą stron wyłączona a nawet ograniczona.  

Biorąc pod uwagę treść art. 746§3 kc. należy dojść do wniosku, iż w ramach swobody umów, strony umowy zlecenia mogą jednak wyłączyć uprawnienie do wypowiedzenia umowy z innych powodów niż ważne. W doktrynie prawa cywilnego wskazuje się bowiem, iż strony umowy zlecenia mogą nadać jej charakter większej trwałości, w szczególności w sytuacji, w której treścią umowy ma być odpłatne wykonywanie czynności w sposób ciągły.