Egzekucja z wynagrodzenia za pracę- obowiązki pracodawcy.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz. U. t. j. Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) (zwana dalej Upea) wskazuje katalog środków egzekucyjnych zarówno tych o charakterze pieniężnym jak i niepieniężnym. Jednym z najczęściej stosowanych środków jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Organ korzystając z przedmiotowej opcji wyegzekwowania określonych obowiązków wymusza także na pracodawcy określone zachowanie.

Zajęcie wynagrodzenia za pracę1

Organ egzekucyjny, aby dokonać skutecznego zajęcia wynagrodzenia musi przesłać pracodawcy zobowiązanego zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia. Organ egzekucyjny zajmuje tylko ta część wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji.

Zajęte wynagrodzenie przeznaczone zostaje na następujące cele:

  • pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych;
  • pokrycie odsetek z tytułu nie uiszczenia określonych należności w terminie;
  • pokrycie kosztów egzekucji.

Jeżeli organ spełni wyżej wskazane wymagania wówczas pracodawca nie może wypłacić zajętej części wynagrodzenia swemu pracownikowi.

Organ egzekucyjny zobowiązany jest także przesłać stosowne zawiadomienie zobowiązanemu załączając do niego odpis zawiadomienia przesłanego pracodawcy oraz odpis tytułu wykonawczego, jeżeli nie został wcześniej przesłany. W powyższym dokumencie powinno znaleźć się pouczenie o braku możliwości pobierania wynagrodzenia przez zobowiązanego oprócz części wolnej od egzekucji.

Obowiązki pracodawcy2

Organ egzekucyjny wraz zajęciem wynagrodzenia wzywa pracodawcę do wykonania następujących czynności. W terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia wyżej wskazany podmiot ma obowiązek przesłać zestawienie otrzymywanego przez zobowiązanego wynagrodzenia wraz z jego wyszczególnionymi elementami. Okres, za jaki należy przesłać powyższe informacje to trzy miesiące, ale każdy miesiąc musi zostać opisany oddzielnie.

Może jednak zdarzyć sytuacja, w której występują przeszkody uniemożliwiające wypłacenie wynagrodzenie organowi egzekucyjnemu. Przykładem takich przeszkód mogą być roszczenia osób trzecich do wynagrodzenia zobowiązanego, a także postępowanie przed sądem, którego przedmiotem jest właśnie opisywane wynagrodzenie. Jeżeli będą miały miejsce takie sytuacje lub do nich zbliżone pracodawca zobowiązany jest złożyć oświadczenie o przeszkodach w wykonaniu ciążących na nim obowiązków. Oczywiście oświadczeni takie powinno zostać opatrzone stosownym uzasadnieniem.

 Pracodawca nie wykonując wyżej wskazanych obowiązków może ponieść określone w ustawie konsekwencje prawne. Organ egzekucyjny może zgodnie z art. 71 b upea zastosować środki egzekucyjne w celu uzyskania zajętej wierzytelności, w sytuacji, gdy wskazany podmiot uchyla się od przekazania wynagrodzenia. Ustawa także odsyła do przepisów Kodeksu Cywilnego w sytuacji, gdy pracodawca uchylił się od ciążących na nim obowiązków, a zachowanie to w bezpośredni sposób przyczyniło się do wyrządzenia szkód po stronie wierzyciela.

Organ egzekucyjny ma prawo także nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3800 zł.  Powyższy środek dyscyplinujący pracodawcę zgodnie z art. 168 e § 2 upea może być w określonych terminach ponawiany. Jeżeli pracodawcą jest spółka mająca osobowość prawną wówczas przedmiotową karę nakłada się na wyznaczonego pracownika.

Zawiadomienie o zmianie pracodawcy3

W trakcie prowadzenia egzekucji może wystąpić przypadek, w którym pracownik przestaje pracować lub zmienia pracodawcę. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest wówczas niezwłocznie zawiadomić o tym fakcie organ egzekucyjny. Ponadto pracodawca w świadectwie pracy zamieszcza wzmiankę z informacją o zajętym wynagrodzeniu i danymi dotyczącymi organu egzekucyjnego.

Nowy pracodawca po zapoznaniu się z powyżej opisanymi informacjami niezwłocznie zawiadamia poprzedniego pracodawcę oraz organ egzekucyjny.

W sytuacji, gdy niedawny pracodawca zna obecnego pracodawcę zobowiązanego, wówczas dokumenty dotyczące zajęcia przesyła bezpośrednio drugiemu podmiotowi, informując o tym organ egzekucyjny. Doręczenie dokumentów wywołuje skutek zajęcia wynagrodzenia.

Adrian Głowacki