Odpowiedzialność przewoźnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przewozu rzeczy w świetle kodeksu cywilnego

Umowa przewozu w praktyce życia codziennego odgrywa znaczącą rolę. Bywa jednak i tak, że jedna ze stron nie wykonuje bądź też nie wykonuje należycie swojego zobowiązania wobec drugiej strony. Rodzi się wówczas kwestia odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Przyjrzyjmy się bliżej odpowiedzialności przewoźnika.

Wykonanie umowy

Umowa przewozu, jako umowa co najmniej jednostronnie handlowa, jest zawsze zawierana przez co najmniej jednego przedsiębiorcę, przewoźnika. Wykonanie umowy powinno się odbywać w zgodzie z jej postanowieniami, jednakże przewoźnicy powinni dołożyć należytej staranności, wypływającej z zawodowego charakteru ich działalności. Oceny, czy zobowiązanie przedsiębiorcy świadczącego usługi przewozowe zostało wykonane właściwie, należy dokonywać uwzględniając to kryterium.

Odpowiedzialność za niewykonanie bądź nienależyte wykonanie umowy przewozu rzeczy

Kodeks zawiera szczegółowe regulacje dotyczące odpowiedzialności za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki. Odszkodowanie za wymienione szkody w czasie od jej przyjęcia do przewozu aż do wydania odbiorcy nie może przewyższać zwykłej wartości przesyłki, o ile szkoda nie wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł, że przedsiębiorca świadczący usługi przewozu nie ponosi odpowiedzialności za ubytek nie przekraczający granic ustalonych we właściwych przepisach lub zwyczajowo przyjętych, określanego jako ubytek naturalny. Jeżeli przedmiotem przewozu są pieniądze, kosztowności, papiery wartościowe lub rzeczy szczególnie cenne przewoźnik odpowiada za ich utratę, ubytek lub uszkodzenie tylko wówczas, kiedy właściwości przesyłki były mu uprzednio podane w trakcie zawierania umowy. Nie dotyczy to sytuacji, gdy szkoda jest następstwem winy umyślnej lub jego rażącego niedbalstwa. Co do zasady wszelkie roszczenia przeciwko przewoźnikowi z tytułu umowy przewozu wygasają z momentem zapłaty mu jego należności i przyjęcia przesyłki bez zgłoszenia zastrzeżeń. Nie dotyczy to jednak przypadku roszczeń z tytułu niewidocznych uszkodzeń przesyłki, jeżeli odbiorca w ciągu tygodnia od chwili przyjęcia przesyłki zawiadomił o nich przewoźnika. Jeżeli kilku (co najmniej dwóch) przewoźników przyjęło przesyłkę na podstawie tego samego listu przewozowego ponoszą oni solidarną odpowiedzialność za cały przewóz według treści listu. Jeżeli jeden z nich zapłacił odszkodowanie, wówczas służy mu zwrotne roszczenie do tego z przewoźników, który ponosi odpowiedzialność za okoliczności, z których wynikła szkoda. W sytuacji, gdy nie da się tych okoliczności ustalić, każdy z przewoźników ponosi odpowiedzialność w stosunku do przypadającego mu przewoźnego. Zwolnić się można od tego wykazując, że szkoda nie powstała na przestrzeni, przez którą dany przewoźnik przesyłkę przewoził.

Przedawnienie roszczeń

Roszczenia z umowy przewozu rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia dostarczenia przesyłki. Natomiast w przypadku całkowitej utraty przesyłki lub dostarczenia jej z opóźnieniem przedawniają się z upływem roku od dnia, kiedy przesyłka miała być według umowy dostarczona. Inaczej przedstawia się kwestia przedawnienia roszczeń przeciwko innym przewoźnikom, którzy uczestniczyli w przewozie przesyłki. Przedawniają się one z upływem sześciu miesięcy od dnia, w którym przewoźnik naprawił szkodę, albo od dnia, w którym wytoczono przeciwko niemu powództwo.

Dawid Pieczonka

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>