Broń niewymagająca pozwolenia

Na terytorium Polski obowiązuje zasada, iż nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni, a także amunicji jest zabronione. Jednakże od tej zasady krajowy ustawodawca ustanowił pewne wyjątki. W ustawie z 21 maja 1999r. o broni i amunicji zostały jednak wyliczone sytuacje, w których można posiadać broń bez pozwolenia, gdyż w uwagi na ogólne zezwolenie ustawodawcy, nie stanowi to przestępstwa.

Zgodnie z twierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to w jednym ze swoich wyroków – w wyroku z dnia 16 października 2007r. (VI SA/Wa 1502/07) – stwierdził, iż „posiadana niezgodnie z wymogami ustawy broń, tzn. bez wymaganego zezwolenia, a tym samym bez możliwości sprawowania przez właściwy organ nadzoru nad prawidłowością jej używania i przechowywania, stanowi zagrożenie dla porządku publicznego (LEX nr 399259)” możemy wyprowadzić generalną zasadę, iż nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni na terytorium Polski jest zabronione. Jednakże artykuł 11 ustawy o broni i amunicji określa przypadki, w których posiadanie pozwolenia na broń nie jest wymagane. Warto zaznaczyć, iż ustawa o broni i amunicji była niedawno nowelizowana i tym samym art. 11 został zmieniony przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. (Dz.U. z 2011 Nr 38, poz. 195) zmieniającej ustawę o broni i amunicji z dniem 10 marca 2011 r. Obecnie art. 11 wymienia następujące przypadki, w których pozwolenie na broń nie jest wymagane:

1) gromadzenia broni w zbiorach muzealnych na podstawie odrębnych przepisów,

Mowa tutaj o przepisach ustawy z dnia 21 listopada 1996r. o muzeach (Dz. U. z 1997r. Nr 5, poz. 24 ze zm.);

2) używania broni w celach sportowych, szkoleniowych lub rekreacyjnych na strzelnicy działającej na podstawie zezwolenia właściwego organu,

Warunkiem jest, strzelnica działała na podstawie zezwolenia (decyzji administracyjnej) właściwego organu, tzn. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz zatwierdzonego regulaminu (art. 47);

3) używania broni palnej sygnałowej i alarmowej do celów wzywania pomocy, ratowniczych, poszukiwawczych oraz przez osoby uprawnione do sygnalizacji zawodnikom rozpoczęcia konkurencji sportowej w trakcie zawodów sportowych, jeżeli wymaga ona takiej sygnalizacji,

W przypadku sygnalizowania zawodnikom rozpoczęcia konkurencji sportowej w trakcie zawodów sportowych (jeżeli wymaga ona takiej sygnalizacji) chodzi o osoby, które są uprawnione przez regulamin zawodów do dawania sygnału rozpoczęcia konkurencji, tzw. startowi lub sygnałowi. Zarówno broń palna sygnałowa, jak i alarmowa zostały zaliczone nie tylko do kategorii "broni", ale także "broni palnej", na którą potrzebne jest pozwolenie. Jednak w sytuacji, gdy jest ona przeznaczona wyłącznie do któregokolwiek z wymienionych w art. 11 pkt. 3 celów, to żadne pozwolenie nie jest wymagane. Bronią palną sygnałową – zgodnie z art. 7 ust. 2 - jest urządzenie wielokrotnego użycia, które w wyniku działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, jest zdolne do wystrzelenia z lufy o kalibrze nie mniejszym niż 25 mm substancji w postaci ładunku pirotechnicznego celem wywołania efektu wizualnego lub akustycznego. Natomiast broń palna alarmowa to – zgodnie z art. 7 ust, 3 - urządzenie wielokrotnego użycia, które w wyniku działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, wywołuje efekt akustyczny, a wystrzelona z lufy lub elementu ją zastępującego substancja razi cel na odległość nie większą niż jeden metr;

4) dysponowania bronią przez przedsiębiorców dokonujących obrotu bronią i amunicją na podstawie koncesji lub świadczących usługi rusznikarskie na podstawie odrębnych przepisów, o ile jest to związane bezpośrednio z prowadzeniem działalności gospodarczej,

Niepotrzebne jest pozwolenie na dysponowanie bronią przez przedsiębiorców w razie dokonywania przez nich obrotu bronią i amunicją na podstawie koncesji lub świadczących usługi rusznikarskie, pod warunkiem, iż jest to bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Szczegóły związane z tym zagadnieniem reguluje ustawa z dnia 22 czerwca 2001r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 67, poz. 679 ze zm.);

5) dysponowania bronią przekazaną w celu pozbawienia lub potwierdzenia pozbawienia cech użytkowych,

Pozbawienie broni palnej w sposób trwały cech użytkowych polega na pozbawieniu cech użytkowych wszystkich istotnych części broni palnej w taki sposób, by mimo działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, nie była zdolna do wystrzelenia pocisku lub substancji z lufy albo elementu ją zastępującego oraz do wywołania efektu wizualnego lub akustycznego, a przywrócenie broni cech użytkowych bez podjęcia czynności specjalistycznych nie było możliwe (art. 6a ust. 2 BrońAmU);

6) posiadania broni palnej pozbawionej cech użytkowych,

Przez pozbawienie broni palnej w sposób trwały cech użytkowych należy rozumieć pozbawienie cech użytkowych wszystkich istotnych części broni palnej w taki sposób, by mimo działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, nie była zdolna do wystrzelenia pocisku lub substancji z lufy albo elementu ją zastępującego oraz do wywołania efektu wizualnego lub akustycznego, a przywrócenie broni cech użytkowych bez podjęcia czynności specjalistycznych nie było możliwe (art. 6a ust. 2). Tego rodzaju broń można posiadać wprawdzie bez pozwolenia, ale wymagane jest uzyskanie karty rejestracyjnej broni pozbawionej cech użytkowych, którą władny jest wydać właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendant wojewódzki Policji albo - w przypadku żołnierzy zawodowych - właściwy komendant oddziału Żandarmerii Wojskowej (art. 9 ust. 2). Niedopełnienie obowiązku rejestracji stanowi wykroczenie z art. 51 ust. 2 pkt 1, za którego popełnienie sprawcy może zostać wymierzona kara grzywny;

7) posiadania przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie nieprzekraczającej 10 mA,

W takich sytuacjach decydujące znaczenie dla odpowiedzialności za wykroczenie określone w art. 51 ust. 1 będzie miało ustalenie parametrów technicznych zakwestionowanego paralizatora elektrycznego (wyr. SN z 18.10.2002 r., V KKN 268/01, niepubl.).;

8) posiadania ręcznych miotaczy gazu obezwładniającego,

"Miotacz gazu obezwładniającego" jest – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 - "bronią", czego następstwem jest obowiązek posiadania zezwolenia stosownego organu policji. Prawnokarną konsekwencją braku posiadania takiego zezwolenia w odniesieniu do miotacza gazu obezwładniającego jest odpowiedzialność za wykroczenie przewidziana w art. 51 ust. 1. Jednakże „ręczne” miotacze gazu obezwładniającego są zwolnione, na mocy art. 11 pkt 8 z generalnego wymogu posiadania pozwolenia. Wynika stąd, iż penalizowane jest jedynie posiadanie miotaczy gazu obezwładniającego innych niż wymienione w art. 11 pkt 8, tzn. miotaczy gazu obezwładniającego innego rodzaju niż ręczne.

9) posiadania broni pneumatycznej,

Bronią pneumatyczną jest niebezpieczne dla życia lub zdrowia urządzenie, które w wyniku działania sprężonego gazu jest zdolne do wystrzelenia pocisku z lufy lub elementu ją zastępującego i przez to zdolne do rażenia celu na odległość, a energia kinetyczna pocisku opuszczającego lufę lub element ją zastępujący przekracza 17 J (art. 8). Posiadanie broni tego rodzaju jest dozwolone na podstawie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, którą wydaje właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu osoby zainteresowanej lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendant powiatowy Policji, zaś żołnierzom zawodowym - właściwy komendant oddziału Żandarmerii Wojskowej (art. 9 ust. 4). Posiadanie broni pneumatycznej bez wymaganej rejestracji stanowi wykroczenie z art. 51 ust. 1, zagrożone alternatywnie aresztem lub karą grzywny;

10) posiadania broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni,

Cezurę czasową podaną w tym przepisie należy traktować jako umowne kryterium formalno-prawne. Z punktu widzenia historycznego rozwoju produkcji broni i amunicji trudno jest ustalić dlaczego akurat ten rok ustawodawca uznał za graniczny. Wcześniejsza regulacja ustawowa tej kwestii jako cezurę czasową podawała rok 1850, z uwagi na fakt, iż w okolicach roku 1850 zaczęto na masową skalę produkować skuteczną broń palną ręczną. Odnieść należy się także do pojęcia „replika" – jest to dokładne powtórzenie czegoś innego, wierna kopia; w tym wypadku będzie to współcześnie powstała wierna kopia broni palnej sprzed roku 1885r.;

11) posiadania broni palnej alarmowej o kalibrze do 6 mm,

Z obowiązku posiadania pozwolenia na broń ustawodawca zwolnił posiadaczy broni alarmowej o kalibrze do 6 mm. Ten rodzaj broni stanowi urządzenie wielokrotnego użycia, które w wyniku działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, wywołuje efekt akustyczny, a wystrzelona z lufy lub elementu ją zastępującego substancja razi cel na odległość nie większą niż jeden metr (art. 7 ust. 3 ).

Małgorzata Wiśniewska

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>