Rodzaje klauzul wekslowych

Zobowiązanie wekslowe, mimo ścisłego formalizmu, pozostaje elastycznym stosunkiem prawnym, który strony mogą modyfikować przez zamieszczenie na wekslu zastrzeżeń dodatkowych, niestanowiących podstawowej treści tego dokumentu. Są nimi klauzule wekslowe, zamieszczane przez wystawcę weksla, trasata, akceptanta, poręczyciela.

Jak zauważyliśmy na wstępie, wystawca weksla, trasat, akceptant czy poręczyciel mają wpływ na "wygląd" zobowiązania wekslowego poprzez zamieszczanie w nim tzw. klauzul wekslowych, które nie stanowią podstawowej treści weksla.

Najważniejsze z nich to:

 

1) domicyl:

 

Zgodnie z art. 4 pr. weksl., który stanowi, że: "weksel może być płatny w miejscu zamieszkania osoby trzeciej, bądź w miejscowości, w której trasat ma miejsce zamieszkania, bądź w innej miejscowości". Domicyl wekslowy polega na wskazaniu w treści weksla osoby trzeciej, której weksel ma być przedstawiony do zapłaty. Domicyliantem może być każdy podmiot prawa cywilnego - zarówno osoba fizyczna, jak i prawna. Klauzulę domicylu zamieszcza się zwykle w lewej dolnej części weksla, najczęściej przybiera ona postać: "płatny u Grzegorza Grzeszcza we Wrocławiu". Zamieszczana jest ona przez wystawcę przy wystawianiu weksla.

 

2) zastrzeżenie oprocentowania sumy wekslowej:

 

Oznacza, że do kwoty określonej w wekslu dłużnik powinien doliczyć odsetki za okres od ustalonej daty początkowej do daty płatności weksla. Zastrzeżenie odsetek ustanawia w wekslu wystawca, zobowiązany jest on pod rygorem ich niezastrzeżenia określenia stopy odsetkowej.

 

3) klauzula zwalniająca wystawcę z odpowiedzialności za przyjęcie weksla:

 

Zamieszczenie tej klauzuli nie oznacza zakazu przedstawienia weksla trasatowi do przyjęcia, jednakże wyłącza regres przed terminem płatności, o którym mowa w art. 43 pr. weksl.

 

4) klauzule zastrzegające przedstawienie weksla do przyjęcia, zwalniające od przedstawienia do przyjęcia oraz określające termin przedstawienia do przyjęcia:

 

Wystawca może zastrzec w wekslu, że ma on zostać przedstawiony do przyjęcia (pozytywna klauzula wekslowa), zastrzegając przy tym termin do przedstawienia. Jednak należy zauważyć, że zakaz przedstawienia do przyjęcia nie jest dopuszczalny w wekslu domicylowanym.

 

5) klauzula "nie na zlecenie", zamieszczana przez wystawcę, wyłączająca możliwość przenoszenia weksla przez indos:

 

Taki weksel nazywany jest rekta-wekslem i można go przenieść tylko w formie i zevskutkami zwykłego przelewu. Indos z klauzulą nie na zlecenie jest nieważny),

 

6) klauzula "bez obligu", umieszczana przez indosanta w celu wyłączenia jego odpowiedzialności:

 

Indosant może z drugą stroną uzgodnić zakres swojej odpowiedzialności wekslowej lub nawet całkowicie ją wyłączyć poprzez zamieszczenie ww. klauzuli. Klauzula ta nazywana jest przeciwnym zastrzeżeniem. Indosant wówczas nie odpowiada za przyjęcie oraz zapłatę weksla. Dopuszczalne jest także uczynienie takiego zastrzeżenia w wekslu trasowanym.

 

7) klauzula "nie na zlecenie", zamieszczana przez indosanta, ograniczająca podmiotowy zakres jego zobowiązania:

 

Klauzula taka nie wyłącza możliwości przenoszenia weksla przez indos, ale ogranicza odpowiedzialność indosatariusza, który ją zamieścił. Nie odpowiada on wobec osób, które indosowały weksel po nim w razie jego nie przyjęcia.

 

8) klauzula ograniczająca kwotowy zakres odpowiedzialności, zamieszczana przez akceptanta lub poręczyciela:

 

Klauzula ta ma na celu zmniejszenie zakresu odpowiedzialności poręczyciela, który nie musi poręczać za całą sumę wekslową. Może wyrażać się ona poprzez słowa "poręczam do tysiąca złotych". Wówczas można dochodzić od takiego poręczyciela tylko kwoty za którą poręczył.

 

9) klauzula "bez protestu", zwalniająca wierzyciela od konieczności dokonywania protestu jako warunku regresu wekslowego.

Tagi:

weksel, weksle
Marcin Śledzikowski

Pytania i odpowiedzi zobacz więcej >>