Odrzucenie spadku, czyli jak zapobiec nieoczekiwanym długom spadkowym

Prawo przewiduje trzy możliwości, jakie możemy powziąć w zakresie spadku. Oprócz tytułowego odrzucenia występuje także przyjęcie spadku proste oraz przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Mówiąc prościej, pierwszy typ przyjęcia skutkuje nieograniczoną odpowiedzialnością za wszystkie (nawet nieprzewidziane) długi z całego swojego (oraz dziedziczonego) majątku. Konsekwencja drugiego rodzaju przyjęcia spadku jest odpowiedzialność za długi zmarłego tylko do wysokości określonej w inwentarzu (spisie) wartości przedmiotów znajdujących się w spadku.
Wnioskujemy zatem, że jeśli nie jesteśmy pewni co do zdolności kredytowej zmarłego, należy rozważyć przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli natomiast mamy całkowitą pewność co do niewydolności finansowej spadkodawcy, należy rozważyć całkowite odrzucenie spadku. Instytucja ta nie zna ograniczeń w kwestii pokrewieństwa. Spadek może odrzucić zarówno żona czy syn, jak i dalsi krewni. Według prawa polskiego, termin złożenia oświadczenia woli jakim jest odrzucenie spadku wynosi 6 miesięcy od dnia gdy spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Musi być ono sporządzone w formie pisemnej lub ustnie, z poświadczonym urzędowo podpisem. Składa się je przed sądem lub notariuszem.
W przypadku oświadczenia ustnego, notariusz sporządza protokół w formie aktu notarialnego. Sądem właściwym do odrzucenia spadku jest sąd rejonowy w miejscu zamieszkania spadkobiercy. Oświadczenie można również złożyć przez pełnomocnika.
Skutkiem odrzucenia spadku jest wyłączenie z dziedziczenia osoby odrzucającej. Traktuje się ją jakby nie dożyła otwarcia spadku. W konsekwencji, wyłączeni z dziedziczenia są także wszyscy zstępni spadkobiercy.
Oświadczenie ma charakter nieodwołalny, co oznacza że nie można go cofnąć. Wyjątkiem od tej sytuacji jest złożenie oświadczenia pod wpływem błędu (np. groźba).
Należy ponadto dodać, że nie złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie, skutkuje nieograniczona odpowiedzialnością za długi spadkowe.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93)